<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X73n1455"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1455 圣箭堂述古</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1455 圣箭堂述古</title> <author>淸 道霈述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">73</idno>.<idno type="no">1455</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">圣箭堂述古</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00044"> <charName>CBETA CHARACTER CB00044</charName> <mapping cb:dec="983084" type="PUA">U+F002C</mapping> <mapping type="unicode">U+459F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虻</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[亡/虫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01140"> <charName>CBETA CHARACTER CB01140</charName> <mapping cb:dec="984180" type="PUA">U+F0474</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7986</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>裨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[示*卑]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02351"> <charName>CBETA CHARACTER CB02351</charName> <mapping cb:dec="985391" type="PUA">U+F092F</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+22471</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>彝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(雪-雨)/粉/大]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04865"> <charName>CBETA CHARACTER CB04865</charName> <mapping cb:dec="987905" type="PUA">U+F1301</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7704</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>眄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[目*丐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05137"> <charName>CBETA CHARACTER CB05137</charName> <mapping cb:dec="988177" type="PUA">U+F1411</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>毁</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(毁-臼+白)-土+工]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05554"> <charName>CBETA CHARACTER CB05554</charName> <mapping cb:dec="988594" type="PUA">U+F15B2</mapping> <mapping type="unicode">U+217CE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>媸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[娟-月+虫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06171"> <charName>CBETA CHARACTER CB06171</charName> <mapping cb:dec="989211" type="PUA">U+F181B</mapping> <mapping type="unicode">U+2E78F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>递</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15111"> <charName>CBETA CHARACTER CB15111</charName> <mapping cb:dec="998151" type="PUA">U+F3B07</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+89B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>觑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[覤-儿+丘]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15364"> <charName>CBETA CHARACTER CB15364</charName> <mapping cb:dec="998404" type="PUA">U+F3C04</mapping> <mapping type="unicode">U+2B049</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[禾*(尔-(平-十)+(辨-木))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15593"> <charName>CBETA CHARACTER CB15593</charName> <mapping cb:dec="998633" type="PUA">U+F3CE9</mapping> <mapping type="unicode">U+97F2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/(刀*了*(留-刀-田))/韭]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15716"> <charName>CBETA CHARACTER CB15716</charName> <mapping cb:dec="998756" type="PUA">U+F3D64</mapping> <mapping type="unicode">U+40F2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>磐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*盘]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-06-21T09:23:22"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0444c" n="0444c"/> <lb ed="X" n="0444c01"/> <lb ed="X" n="0444c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1455-A 叙</cb:mulu><head>No. 1455-A <lb ed="X" n="0444c03"/><lb ed="R127" n="0176a01"/> 叙</head> <lb ed="X" n="0444c04"/> <lb ed="X" n="0444c05"/><lb ed="R127" n="0176a02"/><p xml:id="pX73p0444c0501">圣箭堂述古者。予坐圣箭堂。述从上<persName>佛</persName>祖之语也。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0444c06"/><lb ed="R127" n="0176a03"/>祖之语。山高海积。兹所述者。唯若而篇何也。盖特就 <lb ed="X" n="0444c07"/><lb ed="R127" n="0176a04"/>目力所及见者。述之云尔。然目力所见。止于是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0444c0701" n="0444c0701"/><anchor xml:id="beg0444c0701" n="0444c0701"/>已<anchor xml:id="end0444c0701"/> <lb ed="X" n="0444c08"/><lb ed="R127" n="0176a05"/>乎。凡事迹寻常。而未经指点者。或理致精深。而有<g ref="#CB01140">裨</g> <lb ed="X" n="0444c09"/><lb ed="R127" n="0176a06"/>性地者。或针砭末法之弊。而深中肯綮者。或履践严 <lb ed="X" n="0444c10"/><lb ed="R127" n="0176a07"/>明。而临终特异者。始述之。而系之以评。非此则弗暇 <lb ed="X" n="0444c11"/><lb ed="R127" n="0176a08"/>述也。又时有古今。人有先後。兹所述者。错综历乱。何 <lb ed="X" n="0444c12"/><lb ed="R127" n="0176a09"/>也。盖即以所得者为先後。而不以古今为铨次也。是 <lb ed="X" n="0444c13"/><lb ed="R127" n="0176a10"/>编也。虽仅二万馀言。而<persName>佛</persName>祖为人之苦心。亦于此可 <lb ed="X" n="0444c14"/><lb ed="R127" n="0176a11"/>槪见。每一展卷。令人慧目肃淸。智证洁白。是病是药。 <lb ed="X" n="0444c15"/><lb ed="R127" n="0176a12"/>是正是邪。一一暸然。如指诸掌。然後知<persName>佛</persName>祖之言。示 <lb ed="X" n="0444c16"/><lb ed="R127" n="0176a13"/>人的而陶铸深也。二三同志。见而好之。各输资。请梓 <lb ed="X" n="0444c17"/><lb ed="R127" n="0176a14"/>以传。其亦得予之心也耶。因略叙数语。弁之卷端。使 <lb ed="X" n="0444c18"/><lb ed="R127" n="0176a15"/>後之览者。跃然兴起。而廣有所述。则又不特兹编而 <lb ed="X" n="0444c19"/><lb ed="R127" n="0176a16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0444c1901" n="0444c1901"/><anchor xml:id="beg0444c1901" n="0444c1901"/>已<anchor xml:id="end0444c1901"/>也。</p> <lb ed="X" n="0444c20"/><lb ed="R127" n="0176a17"/><p xml:id="pX73p0444c2001">时岁在己亥仲春 布衲道霈叙</p></cb:div> <lb ed="X" n="0444c21"/> <lb ed="X" n="0444c22"/> <lb ed="X" n="0444c23"/> <lb ed="X" n="0444c24"/> <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0445a" n="0445a"/> <lb ed="X" n="0445a01"/> <lb ed="X" n="0445a02"/> <lb ed="X" n="0445a03"/> <lb ed="X" n="0445a04"/> <lb ed="X" n="0445a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">圣箭堂述古</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1455</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0445a06"/><lb ed="R127" n="0176b01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>圣箭堂述古</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0445a07"/> <lb ed="X" n="0445a08"/><lb ed="R127" n="0176b02"/><byline cb:type="author">鼓山释 道霈 述</byline> <lb ed="X" n="0445a09"/><lb ed="R127" n="0176b03"/><p xml:id="pX73p0445a0901">天童宏智觉禅师僧堂记。夫灵山之笑温。少林之坐 <lb ed="X" n="0445a10"/><lb ed="R127" n="0176b04"/>寒。东西绳绳。三十三传。老卢受衣钵而逃。厥事显著。 <lb ed="X" n="0445a11"/><lb ed="R127" n="0176b05"/>开合翕张。波澜光<g ref="#CB08504">焰</g>。肆口而说。肆心而应。道传器受。 <lb ed="X" n="0445a12"/><lb ed="R127" n="0176b06"/>源深流长。南嶽靑原。代以得人。或默有所宗。幽潜远 <lb ed="X" n="0445a13"/><lb ed="R127" n="0176b07"/>遁。扫迹世外。研究死生。松食荷衣。巢栖草座。晦而不 <lb ed="X" n="0445a14"/><lb ed="R127" n="0176b08"/>曜。持养老成。有慕其风。师而亲之。锄植舂炊。<anchor xml:id="nkr_note_add_0445a1401" n="0445a1401"/><anchor xml:id="beg0445a1401" n="0445a1401"/>采<anchor xml:id="end0445a1401"/>汲烹 <lb ed="X" n="0445a15"/><lb ed="R127" n="0176b09"/>瀹。溪毛原薮。枯槁自甘。来远集繁。乃建僧堂。而统受 <lb ed="X" n="0445a16"/><lb ed="R127" n="0176b10"/>焉。齐之萃师友同事。刳情刲智。摈学黜师。妙尽心空。 <lb ed="X" n="0445a17"/><lb ed="R127" n="0176b11"/>宗通眼活。发越于设施。果其能而备也。建炎之末。人 <lb ed="X" n="0445a18"/><lb ed="R127" n="0176b12"/>病乱離。湘汉江淮。兵火燔掠。尊宿丛林。没芜八九。毳 <lb ed="X" n="0445a19"/><lb ed="R127" n="0176b13"/>衣甁锡。投栖于东南四明禅席。素号小庐山。郡东六 <lb ed="X" n="0445a20"/><lb ed="R127" n="0176b14"/>十里。天童道场。山纡盘而气幽。松偃𠐻而皮皱。苍壁 <lb ed="X" n="0445a21"/><lb ed="R127" n="0176b15"/>附萝。烟晞而翠腻。孤虹枕涧。埃濯而淸扬。余住山之 <lb ed="X" n="0445a22"/><lb ed="R127" n="0176b16"/>四年。十方来学。雲趋水赴。屋不能容。比丘行深。遽来 <lb ed="X" n="0445a23"/><lb ed="R127" n="0176b17"/>白事曰。柏庭有子。露坐檐宿。殆无寻尺与受单钵。欲 <lb ed="X" n="0445a24"/><lb ed="R127" n="0176b18"/>募净信。增大其堂。得乎。余颔之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0445a2401" n="0445a2401"/><anchor xml:id="beg0445a2401" n="0445a2401"/>已<anchor xml:id="end0445a2401"/>而匠投于林。斧鸣 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0445b" n="0445b"/> <lb ed="X" n="0445b01"/><lb ed="R127" n="0177a01"/>于谷。一年馀。础布楹列。梁横桷攒。棼撩翼张。甍瓦鳞 <lb ed="X" n="0445b02"/><lb ed="R127" n="0177a02"/>覆。前後十四间。二十架。三过廊。两天井。下无墙堵。纵 <lb ed="X" n="0445b03"/><lb ed="R127" n="0177a03"/>二百尺。廣十六丈。窗牖床榻。深明严洁。万指食息。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445001" n="0445001"/>超 <lb ed="X" n="0445b04"/><lb ed="R127" n="0177a04"/>遥容与。谋始于绍兴壬子之冬。工毕于甲寅之春。总 <lb ed="X" n="0445b05"/><lb ed="R127" n="0177a05"/>费湣钱万五千有奇。冬温夏凉。昼香夜灯。开钵而饭。 <lb ed="X" n="0445b06"/><lb ed="R127" n="0177a06"/>洗足而坐。耕牧其间。警导以寂。秋涵古井。春入化機。 <lb ed="X" n="0445b07"/><lb ed="R127" n="0177a07"/>渊兮默成。粲兮用光。水盈科而流。谷随呼而响。理契 <lb ed="X" n="0445b08"/><lb ed="R127" n="0177a08"/>平等。智应自然。动静威仪。针砭相益。捡责渗漏。磨莹 <lb ed="X" n="0445b09"/><lb ed="R127" n="0177a09"/>瘢痕。淬砺光铓。错砻圭角。高标远到。追武古人。丐心 <lb ed="X" n="0445b10"/><lb ed="R127" n="0177a10"/>施力等。不负其意。气劣学弊。希易欲速。以機械为蹊。 <lb ed="X" n="0445b11"/><lb ed="R127" n="0177a11"/>放荡为径。耕于空言。馁无所获。战于强辩。勝无所归。 <lb ed="X" n="0445b12"/><lb ed="R127" n="0177a12"/>见闻流习。知解汩心。<persName>佛</persName>祖之所诃。魔外之得便。其疵 <lb ed="X" n="0445b13"/><lb ed="R127" n="0177a13"/>疠萌孽。治不可纵也。登昆仑之丘。决江河之水。濯肝 <lb ed="X" n="0445b14"/><lb ed="R127" n="0177a14"/>胆之汚。荡心目之翳。生灭迹亡而妙存。有无辙泯而 <lb ed="X" n="0445b15"/><lb ed="R127" n="0177a15"/>过量。大夜之梦破。永劫之疑拔。出家之志偿。行脚之 <lb ed="X" n="0445b16"/><lb ed="R127" n="0177a16"/>事<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b1601" n="0445b1601"/><anchor xml:id="beg0445b1601" n="0445b1601"/>办<anchor xml:id="end0445b1601"/>。相从俦侣。殆庶幾焉。</p> <lb ed="X" n="0445b17"/><lb ed="R127" n="0177a17"/><p xml:id="pX73p0445b1701">评曰。天童道高养粹。学博识赡。于此记槪见之。其 <lb ed="X" n="0445b18"/><lb ed="R127" n="0177a18"/>言曰。刳情刲智。摈学黜师。妙尽心空。宗通眼活。又 <lb ed="X" n="0445b19"/><lb ed="R127" n="0177b01"/>曰。耕牧其间。警导以寂。秋涵古井。春入化機。渊兮 <lb ed="X" n="0445b20"/><lb ed="R127" n="0177b02"/>默成。粲兮用光。又曰动静威仪。针砭相益。检责渗 <lb ed="X" n="0445b21"/><lb ed="R127" n="0177b03"/>漏。磨莹瘢痕。淬砺光铓。错砻圭角。高标远到。追武 <lb ed="X" n="0445b22"/><lb ed="R127" n="0177b04"/>古人。呜呼。学者居僧堂中。诚能规此以进道。尙何 <lb ed="X" n="0445b23"/><lb ed="R127" n="0177b05"/>患大事之不辨哉。其或讳其所病。犯其所药。吾知 <lb ed="X" n="0445b24"/><lb ed="R127" n="0177b06"/>自暴自弃而<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b2401" n="0445b2401"/><anchor xml:id="beg0445b2401" n="0445b2401"/>已<anchor xml:id="end0445b2401"/>。故斯文录。似有志者。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0445c" n="0445c"/> <lb ed="X" n="0445c01"/><lb ed="R127" n="0177b07"/><p xml:id="pX73p0445c0101">大般若经云。尔时<persName>如来</persName>。四众围绕。赞说般若。付嘱庆 <lb ed="X" n="0445c02"/><lb ed="R127" n="0177b08"/>喜。令受持<anchor xml:id="nkr_note_add_0445c0201" n="0445c0201"/><anchor xml:id="beg0445c0201" n="0445c0201"/>已<anchor xml:id="end0445c0201"/>。于大众前。现神通力。令众皆见不动<note place="inline">梵语 <lb ed="X" n="0445c03"/><lb ed="R127" n="0177b09"/>阿閦</note><persName>佛</persName>国。见彼<persName>如来</persName>。声闻菩萨。前後围绕。为诸海众。宣 <lb ed="X" n="0445c04"/><lb ed="R127" n="0177b10"/>说妙法。及见彼土严净之相。<persName>佛</persName>摄神力。忽然之间。令 <lb ed="X" n="0445c05"/><lb ed="R127" n="0177b11"/>此众会。更不复见。尔时<persName>佛</persName>告庆喜。<name role="" type="person">不动<persName>如来</persName></name>。国土众 <lb ed="X" n="0445c06"/><lb ed="R127" n="0177b12"/>会。汝更见否。庆喜对曰。我不复见彼事。非此眼所行 <lb ed="X" n="0445c07"/><lb ed="R127" n="0177b13"/>故。<persName>佛</persName>告庆喜。当知诸法。亦复如是。非眼根等所行境 <lb ed="X" n="0445c08"/><lb ed="R127" n="0177b14"/>界。法不行法。法不见法。法不知法。法不证法。庆喜当 <lb ed="X" n="0445c09"/><lb ed="R127" n="0177b15"/>知。一切法性。无能见者。无能行者。无能知者。无能证 <lb ed="X" n="0445c10"/><lb ed="R127" n="0177b16"/>者。无动无作。所以者何。以一切法。皆如虚空。无有作 <lb ed="X" n="0445c11"/><lb ed="R127" n="0177b17"/>用。能取所取。性远離故。涅槃经云。汝等当知。先所修 <lb ed="X" n="0445c12"/><lb ed="R127" n="0177b18"/>习无常苦想。非是真实。譬如春时。有诸人等。在大浴 <lb ed="X" n="0445c13"/><lb ed="R127" n="0178a01"/>池。乘船遊戏。失琉璃宝。没深水中。是时诸人。悉共入 <lb ed="X" n="0445c14"/><lb ed="R127" n="0178a02"/>水。求觅是宝。竞捉瓦石草木沙砾。各各自谓得琉璃 <lb ed="X" n="0445c15"/><lb ed="R127" n="0178a03"/>珠。欢喜持出。乃知非真。是时真宝。犹在水中。</p> <lb ed="X" n="0445c16"/><lb ed="R127" n="0178a04"/><p xml:id="pX73p0445c1601">评曰。昔达祖命门人。各言所见。<name role="" type="person">尼总持</name>云。如我所 <lb ed="X" n="0445c17"/><lb ed="R127" n="0178a05"/>见。如庆喜见阿閦<persName>佛</persName>国。一见更不再见。祖云。汝得 <lb ed="X" n="0445c18"/><lb ed="R127" n="0178a06"/>吾肉。志彻禅师呈六祖偈曰。因守无常心。<persName>佛</persName>演有 <lb ed="X" n="0445c19"/><lb ed="R127" n="0178a07"/>常性。不知方便者。犹春池拾砾。尝擧二事。问同学 <lb ed="X" n="0445c20"/><lb ed="R127" n="0178a08"/>出何典故。往往不能对。甚至有以臆断者。後读般 <lb ed="X" n="0445c21"/><lb ed="R127" n="0178a09"/>若涅槃二经。乃见之。始知古人发言不苟。而後世 <lb ed="X" n="0445c22"/><lb ed="R127" n="0178a10"/>学者。闻见既寡。又多孟浪也。因幷载之。</p> <lb ed="X" n="0445c23"/><lb ed="R127" n="0178a11"/><p xml:id="pX73p0445c2301">性空庵主。汉州人。久依死心获证。乃抵秀水。追船子 <lb ed="X" n="0445c24"/><lb ed="R127" n="0178a12"/>遗风。结茅靑龙之野。吹铁笛以自娱。多赋咏。得之者 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0446a" n="0446a"/> <lb ed="X" n="0446a01"/><lb ed="R127" n="0178a13"/>必珍藏。其山居曰。心法双忘犹隔妄。色空不二尙馀 <lb ed="X" n="0446a02"/><lb ed="R127" n="0178a14"/>尘。百鸟不来春又过。不知谁是住庵人。又警众曰。学 <lb ed="X" n="0446a03"/><lb ed="R127" n="0178a15"/>道犹如守禁城。昼防六贼夜惺惺。中军主将能行令。 <lb ed="X" n="0446a04"/><lb ed="R127" n="0178a16"/>不动干戈治太平。又曰。不耕而食不蚕衣。物外淸闲 <lb ed="X" n="0446a05"/><lb ed="R127" n="0178a17"/>适圣时。未透祖师关棙子。也须存意著便宜。又曰。十 <lb ed="X" n="0446a06"/><lb ed="R127" n="0178a18"/>二时中莫住工。穷来穷去到无穷。直须洞彻无穷底。 <lb ed="X" n="0446a07"/><lb ed="R127" n="0178b01"/>踏倒须弥第一峰。建炎物。徐明叛。道经乌镇。肆杀戮。 <lb ed="X" n="0446a08"/><lb ed="R127" n="0178b02"/>民多逃亡。师独荷<g ref="#CB15081">策</g>而往。贼见其伟异。疑必诡伏者。 <lb ed="X" n="0446a09"/><lb ed="R127" n="0178b03"/>问其来。师曰。吾禅者。欲抵<name role="" type="person">密印寺</name>。贼怒欲斩之。师曰。 <lb ed="X" n="0446a10"/><lb ed="R127" n="0178b04"/>要头便斫去。奚以怒为。吾死必矣。愿得一饭。以为送 <lb ed="X" n="0446a11"/><lb ed="R127" n="0178b05"/>终。贼奉肉食。师如常斋出生毕。乃曰。孰为我文以祭。 <lb ed="X" n="0446a12"/><lb ed="R127" n="0178b06"/>贼笑而不答。师索笔大书曰。呜呼唯灵。劳我以生。则 <lb ed="X" n="0446a13"/><lb ed="R127" n="0178b07"/>大块之过。役我以寿。则阴阳之失。乏我以贫。则五行 <lb ed="X" n="0446a14"/><lb ed="R127" n="0178b08"/>不正。困我以命。则时日不吉。吁哉至哉。赖有出尘之 <lb ed="X" n="0446a15"/><lb ed="R127" n="0178b09"/>道。悟我之性。与其妙心。则其妙心。孰与为邻。上同诸 <lb ed="X" n="0446a16"/><lb ed="R127" n="0178b10"/><persName>佛</persName>之真化。下合凡夫之无明。纤尘不动。本自圆成。妙 <lb ed="X" n="0446a17"/><lb ed="R127" n="0178b11"/>矣哉。妙矣哉。日月未足以为明。乾坤未足以为大。磊 <lb ed="X" n="0446a18"/><lb ed="R127" n="0178b12"/>磊落落。无罣无碍。六十馀年。和光混俗。四十二腊。逍 <lb ed="X" n="0446a19"/><lb ed="R127" n="0178b13"/>遥自在。逢人则喜。见<persName>佛</persName>不拜。笑矣乎。笑矣乎。可惜少 <lb ed="X" n="0446a20"/><lb ed="R127" n="0178b14"/>年郞。风流太光彩。坦然归去付春风。体似虚空终不 <lb ed="X" n="0446a21"/><lb ed="R127" n="0178b15"/>壞。尙飨。遂擧箸饫餐。贼徒大笑。食罢复曰。劫数既遭 <lb ed="X" n="0446a22"/><lb ed="R127" n="0178b16"/>離乱。我是快活烈汉。如今正好乘时。便请一刀两段。 <lb ed="X" n="0446a23"/><lb ed="R127" n="0178b17"/>乃大呼斩斩。贼方骇异。稽首谢过。令卫而出。乌镇之 <lb ed="X" n="0446a24"/><lb ed="R127" n="0178b18"/>卢舍免焚。实师之惠也。道俗闻之愈敬。绍兴庚申冬。 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0446b" n="0446b"/> <lb ed="X" n="0446b01"/><lb ed="R127" n="0179a01"/>造大益。穴而塞之。修书寄雪窦持禅师曰。吾将水葬 <lb ed="X" n="0446b02"/><lb ed="R127" n="0179a02"/>矣。壬戌岁。持至。见其尙存。作偈嘲之曰。咄哉老性空。 <lb ed="X" n="0446b03"/><lb ed="R127" n="0179a03"/>刚要餵鱼鼈。去不索性去。只管向人说。师阅偈笑曰。 <lb ed="X" n="0446b04"/><lb ed="R127" n="0179a04"/>待兄来证明耳。令遍告四众。众集。师为说法要。仍说 <lb ed="X" n="0446b05"/><lb ed="R127" n="0179a05"/>偈曰。坐脱立亡。不若水葬。一省柴烧。二省开圹。撒手 <lb ed="X" n="0446b06"/><lb ed="R127" n="0179a06"/>便行。不妨快畅。谁是知音。<name role="" type="person">船子和尙</name>。高风难继百千 <lb ed="X" n="0446b07"/><lb ed="R127" n="0179a07"/>年。一曲渔歌少人唱。遂盘坐盆中。顺潮而下。众皆随 <lb ed="X" n="0446b08"/><lb ed="R127" n="0179a08"/>至海滨。望欲断目。师取塞戽水而回。众拥观水无所 <lb ed="X" n="0446b09"/><lb ed="R127" n="0179a09"/>入。复乘流而往。唱曰。船子当年返故鄕。没踪迹处妙 <lb ed="X" n="0446b10"/><lb ed="R127" n="0179a10"/>难量。真风遍寄知音者。铁笛横吹作散场。其笛声呜 <lb ed="X" n="0446b11"/><lb ed="R127" n="0179a11"/>咽顷。于苍茫间。见以笛掷空而没。众号慕。图像事之。 <lb ed="X" n="0446b12"/><lb ed="R127" n="0179a12"/>後三日。于沙上趺坐如生。道俗争往迎归。留五日。阇 <lb ed="X" n="0446b13"/><lb ed="R127" n="0179a13"/>维。设利大如菽者莫计。二鹤徘徊空中。火尽始去。众 <lb ed="X" n="0446b14"/><lb ed="R127" n="0179a14"/>奉设利灵骨。建塔于靑龙。</p> <lb ed="X" n="0446b15"/><lb ed="R127" n="0179a15"/><p xml:id="pX73p0446b1501">评曰。嗟乎死生亦大矣。而空向剑刃之上。急潮之 <lb ed="X" n="0446b16"/><lb ed="R127" n="0179a16"/>中。纵横卖弄。超然自得。苟非见道根柢履践明白。 <lb ed="X" n="0446b17"/><lb ed="R127" n="0179a17"/>曷克臻此乎。世之参汞银禅。触火便流。丧厥所守 <lb ed="X" n="0446b18"/><lb ed="R127" n="0179a18"/>者。视此殆可以少警云。</p> <lb ed="X" n="0446b19"/><lb ed="R127" n="0179b01"/><p xml:id="pX73p0446b1901"><name role="" type="person">洪觉笵</name>禅师。画浪轩记。建中靖国改元夏。余客洞山。 <lb ed="X" n="0446b20"/><lb ed="R127" n="0179b02"/>禅悦堂之东斋。中无长物。唯置一床。覆以遽篨。架书 <lb ed="X" n="0446b21"/><lb ed="R127" n="0179b03"/>数卷于枕间。傃南开轩。以纳众山之勝。眼倦抛书。坐 <lb ed="X" n="0446b22"/><lb ed="R127" n="0179b04"/>卧唯山之接。山容无尽。而乐亦无厌也。三伏大热。坐 <lb ed="X" n="0446b23"/><lb ed="R127" n="0179b05"/>榻皆温。林阴拂掠。不足以剪畏日。有蜀道人。得孙知 <lb ed="X" n="0446b24"/><lb ed="R127" n="0179b06"/>微活水遗法。为余壁间作崩掀渺漫之图。以来凉气。 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0446c" n="0446c"/> <lb ed="X" n="0446c01"/><lb ed="R127" n="0179b07"/>解衣<g ref="#CB15716">磐</g>礡。奋笔而成。余惊定歎曰。异哉一堵之间。须 <lb ed="X" n="0446c02"/><lb ed="R127" n="0179b08"/>臾之顷。而足江湖南顷之势。壮波怒涡。洼窿千状。而 <lb ed="X" n="0446c03"/><lb ed="R127" n="0179b09"/>有不穷之变。阴风徐来。毛骨震掉。忽焉如舟洞庭而 <lb ed="X" n="0446c04"/><lb ed="R127" n="0179b10"/>望霜晓也。能复有险畏神速于此者乎。道人擧杖指 <lb ed="X" n="0446c05"/><lb ed="R127" n="0179b11"/>以谓余曰。龙骧万斛。逶迤而进。如欲济。如愼畏。有如 <lb ed="X" n="0446c06"/><lb ed="R127" n="0179b12"/>明公卿任大责重。思所以济民而报国者也。舳舻衔 <lb ed="X" n="0446c07"/><lb ed="R127" n="0179b13"/>尾。追逐上下。如行如留。有如仕路之纷纷方进。而未 <lb ed="X" n="0446c08"/><lb ed="R127" n="0179b14"/>艾者也。鱼龙变化。更相出没。有如贱而忽显贵。而忽 <lb ed="X" n="0446c09"/><lb ed="R127" n="0179b15"/>弃者也。一葉之艇。傲顚风而舞澎湃。超然自得。有如 <lb ed="X" n="0446c10"/><lb ed="R127" n="0179b16"/>道德奇逸。杂市人而无辨者也。世波之神速险畏。其 <lb ed="X" n="0446c11"/><lb ed="R127" n="0179b17"/>有以类此。故吾图之。至于白鸥沙禽。泛泛随流。若无 <lb ed="X" n="0446c12"/><lb ed="R127" n="0179b18"/>所与者。又如我辈。宅靑山而侣白雲。然犹思高飞远 <lb ed="X" n="0446c13"/><lb ed="R127" n="0180a01"/>引。不能与之俱涉也。余扪其汹涌起突之处。點畫秾 <lb ed="X" n="0446c14"/><lb ed="R127" n="0180a02"/>纤之间。语之曰。果有生灭变易否乎。曰无有也。夫天 <lb ed="X" n="0446c15"/><lb ed="R127" n="0180a03"/>地万物之盛衰。古今寒暑之往来。是非荣辱。相寻于 <lb ed="X" n="0446c16"/><lb ed="R127" n="0180a04"/>无穷。而死生忧患。追逐之而不赦。错综历乱。如蜜房。 <lb ed="X" n="0446c17"/><lb ed="R127" n="0180a05"/>如乱丝者。如比画浪。初未始有生灭。有变易。而其顚 <lb ed="X" n="0446c18"/><lb ed="R127" n="0180a06"/>倒妄自惊怪者。如子自画之。而又自畏之也。古之大 <lb ed="X" n="0446c19"/><lb ed="R127" n="0180a07"/>圣人。皆能遊戏于此。故曰。是法住法位。世间相常住。 <lb ed="X" n="0446c20"/><lb ed="R127" n="0180a08"/>又曰。一切法常静。无有起灭相。震旦驹儿子之鄕老 <lb ed="X" n="0446c21"/><lb ed="R127" n="0180a09"/>也。而亦曰。如画水成文。不生不灭。何遽忘之也耶。于 <lb ed="X" n="0446c22"/><lb ed="R127" n="0180a10"/>是道人。顾余而笑曰。愿从子游。因名其轩。曰画浪。又 <lb ed="X" n="0446c23"/><lb ed="R127" n="0180a11"/>为之记。</p> <lb ed="X" n="0446c24"/><lb ed="R127" n="0180a12"/><p xml:id="pX73p0446c2401">评曰。往岁读东坡赤壁赋。既爱其文之敏妙。又爱 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0447a" n="0447a"/> <lb ed="X" n="0447a01"/><lb ed="R127" n="0180a13"/>其理之精深。以谓世无有过之者。後读觉笵此记。 <lb ed="X" n="0447a02"/><lb ed="R127" n="0180a14"/>以画浪说法。倾尽<persName>佛</persName>祖底蕴。且其文纵横浩荡若 <lb ed="X" n="0447a03"/><lb ed="R127" n="0180a15"/>此。不知其<g ref="#CB05577">胸</g>中<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a0301" n="0447a0301"/><anchor xml:id="beg0447a0301" n="0447a0301"/>已<anchor xml:id="end0447a0301"/>吞吐幾赤壁也。此岂文人才士 <lb ed="X" n="0447a04"/><lb ed="R127" n="0180a16"/>之所能为哉。师尝自言。余幼孤。知读书为乐。而不 <lb ed="X" n="0447a05"/><lb ed="R127" n="0180a17"/>得其要。落笔。尝如人掣其肘。又如瘖者之欲语而 <lb ed="X" n="0447a06"/><lb ed="R127" n="0180a18"/>意窒。舌大而浓笑者数数。然年十六七。从洞山雲 <lb ed="X" n="0447a07"/><lb ed="R127" n="0180b01"/>庵。学出世法。忽自信而不疑。诵生书七千。下笔千 <lb ed="X" n="0447a08"/><lb ed="R127" n="0180b02"/>言。跬步可待也。呜呼学道之益人。未论其死生之 <lb ed="X" n="0447a09"/><lb ed="R127" n="0180b03"/>际。益其文字语言如此。益可自信也。今以此记观 <lb ed="X" n="0447a10"/><lb ed="R127" n="0180b04"/>之。良然。</p> <lb ed="X" n="0447a11"/><lb ed="R127" n="0180b05"/><p xml:id="pX73p0447a1101">宏智觉住天童。大惠杲住育王。相去二十里许。法喜 <lb ed="X" n="0447a12"/><lb ed="R127" n="0180b06"/>酬酢。往来不间。宏智一日。过卫寺丞进可之家。有堂 <lb ed="X" n="0447a13"/><lb ed="R127" n="0180b07"/>曰六湛。盖取楞严六处休复同一湛然之義。请偈发 <lb ed="X" n="0447a14"/><lb ed="R127" n="0180b08"/>明其旨。智题曰。风澜未作见灵源。六处亡归体湛存。 <lb ed="X" n="0447a15"/><lb ed="R127" n="0180b09"/>诸法性空方得坐。一弹指顷顿开门。寒梅篱落春能 <lb ed="X" n="0447a16"/><lb ed="R127" n="0180b10"/>早。野雪棂窗夜不昏。万象森罗心印印。诸尘超豁妙 <lb ed="X" n="0447a17"/><lb ed="R127" n="0180b11"/>无痕。既而大惠又继至。且请和之。惠即和曰。非湛非 <lb ed="X" n="0447a18"/><lb ed="R127" n="0180b12"/>摇此法源。当機莫厌假名存。直须过量英灵汉。方入 <lb ed="X" n="0447a19"/><lb ed="R127" n="0180b13"/>无边廣大门。万境交罗元不二。六窗昼夜未尝昏。翻 <lb ed="X" n="0447a20"/><lb ed="R127" n="0180b14"/>思庞老事无别。掷剑挥空岂有痕。</p> <lb ed="X" n="0447a21"/><lb ed="R127" n="0180b15"/><p xml:id="pX73p0447a2101">评曰。或疑二师道合。而言似有顿渐。何也。良以按 <lb ed="X" n="0447a22"/><lb ed="R127" n="0180b16"/>题发挥。宏智檀美于前。尽力驰骋。大惠夺标于後。 <lb ed="X" n="0447a23"/><lb ed="R127" n="0180b17"/>又宏智为寺丞说法。故不免步步区区。而大惠直 <lb ed="X" n="0447a24"/><lb ed="R127" n="0180b18"/>说自<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a2401" n="0447a2401"/><anchor xml:id="beg0447a2401" n="0447a2401"/>己<anchor xml:id="end0447a2401"/>心中所行法门。乃尔浩浩荡荡也。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0447b" n="0447b"/> <lb ed="X" n="0447b01"/><lb ed="R127" n="0181a01"/><p xml:id="pX73p0447b0101">嵩嶽元珪禅师。居岳之庞坞。一日有异人。峨冠裤褶 <lb ed="X" n="0447b02"/><lb ed="R127" n="0181a02"/>而至。从者极多。轻步舒徐。<g ref="#CB15364">称</g>谒大师。师睹其形貌奇 <lb ed="X" n="0447b03"/><lb ed="R127" n="0181a03"/>伟非常。乃谕之曰。善来仁者。胡为而至。彼曰。师寧识 <lb ed="X" n="0447b04"/><lb ed="R127" n="0181a04"/>我耶。师曰。吾观<persName>佛</persName>与众生等。吾一目之。岂分别耶。彼 <lb ed="X" n="0447b05"/><lb ed="R127" n="0181a05"/>曰。我此嶽神也。能生死于人。师安得一目我哉。师曰。 <lb ed="X" n="0447b06"/><lb ed="R127" n="0181a06"/>吾本不生。汝焉能死。吾视身与空等。视吾与汝等。汝 <lb ed="X" n="0447b07"/><lb ed="R127" n="0181a07"/>能壞空与汝乎。苟能壞空及汝。吾则不生不灭也。汝 <lb ed="X" n="0447b08"/><lb ed="R127" n="0181a08"/>尙不能如是。又焉能生死吾耶。神稽首曰。我亦聪明 <lb ed="X" n="0447b09"/><lb ed="R127" n="0181a09"/>正直于馀神。讵知师有廣大之智辩乎。愿授以正戒。 <lb ed="X" n="0447b10"/><lb ed="R127" n="0181a10"/>令我度世。师曰。汝既乞戒。即既戒也。所以者何。戒外 <lb ed="X" n="0447b11"/><lb ed="R127" n="0181a11"/>无戒。又何戒哉。神曰。此理也我闻茫昧。止求师戒。我 <lb ed="X" n="0447b12"/><lb ed="R127" n="0181a12"/>身为门弟子。师即为张座。秉炉正几曰。付汝五戒。若 <lb ed="X" n="0447b13"/><lb ed="R127" n="0181a13"/>能奉持。即应曰能。不能即曰否。曰谨受教。师曰。汝能 <lb ed="X" n="0447b14"/><lb ed="R127" n="0181a14"/>不婬乎。曰我亦娶也。师曰。非谓此也。谓无罗欲也。曰 <lb ed="X" n="0447b15"/><lb ed="R127" n="0181a15"/>能。师曰。汝能不盗乎。曰何乏我也。焉有盗取哉。师曰。 <lb ed="X" n="0447b16"/><lb ed="R127" n="0181a16"/>非此谓也。谓飨而福婬。不供而祸善也。曰能。师曰。汝 <lb ed="X" n="0447b17"/><lb ed="R127" n="0181a17"/>能不杀乎。曰实司其柄。焉曰不杀。曰非谓此也。谓有 <lb ed="X" n="0447b18"/><lb ed="R127" n="0181a18"/>滥误疑混也。曰能。师曰。汝能不妄乎。曰我正直。焉有 <lb ed="X" n="0447b19"/><lb ed="R127" n="0181b01"/>妄乎。师曰。非谓此也。谓先後不合天心也。曰能。师曰。 <lb ed="X" n="0447b20"/><lb ed="R127" n="0181b02"/>汝不遭酒败乎。曰能。师曰。如上是为<persName>佛</persName>戒也。又言。以 <lb ed="X" n="0447b21"/><lb ed="R127" n="0181b03"/>有心奉持。而无心拘执。以有心为物。而无心想身。能 <lb ed="X" n="0447b22"/><lb ed="R127" n="0181b04"/>如是。则先天地生。不为精。後天地死。不为老。终日变 <lb ed="X" n="0447b23"/><lb ed="R127" n="0181b05"/>化。而不为动。毕尽寂默。而不为休。信此则虽娶非妻 <lb ed="X" n="0447b24"/><lb ed="R127" n="0181b06"/>也。虽飨非取也。虽柄非权也。虽作非故也。虽醉非昏 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0447c" n="0447c"/> <lb ed="X" n="0447c01"/><lb ed="R127" n="0181b07"/>也。若能无心于万物。则罗欲不为婬。福婬祸善不为 <lb ed="X" n="0447c02"/><lb ed="R127" n="0181b08"/>盗。滥误疑混不为杀。先後违天不为妄。昏荒顚倒不 <lb ed="X" n="0447c03"/><lb ed="R127" n="0181b09"/>为醉。是谓无心也。无心则无戒。无戒则无心。无<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0447c04"/><lb ed="R127" n="0181b10"/>众生。无汝及无我。孰为戒哉。神曰。我神通亚<persName>佛</persName>。师曰。 <lb ed="X" n="0447c05"/><lb ed="R127" n="0181b11"/>汝神通十句。五能五不能。<persName>佛</persName>则十句。七能三不能。神 <lb ed="X" n="0447c06"/><lb ed="R127" n="0181b12"/>悚然避席。跪启曰。可得闻乎。师曰。汝能戾上帝。东天 <lb ed="X" n="0447c07"/><lb ed="R127" n="0181b13"/>行而西七曜乎。曰不能。师曰。汝能夺地祇。融五嶽而 <lb ed="X" n="0447c08"/><lb ed="R127" n="0181b14"/>结四海乎。曰不能。师曰。是谓五不能也。<persName>佛</persName>能空一切 <lb ed="X" n="0447c09"/><lb ed="R127" n="0181b15"/>相。成万法智。而不能即灭定业。<persName>佛</persName>能知群有性。穷亿 <lb ed="X" n="0447c10"/><lb ed="R127" n="0181b16"/>劫事。而不能化导无缘。<persName>佛</persName>能度无量有情。而不能尽 <lb ed="X" n="0447c11"/><lb ed="R127" n="0181b17"/>众生界。是为三不能也。定业亦不牢久。无缘亦是一 <lb ed="X" n="0447c12"/><lb ed="R127" n="0181b18"/>期。众生界本无增减。亘古今。无一人能主其法。有法 <lb ed="X" n="0447c13"/><lb ed="R127" n="0182a01"/>无主。是谓无法。无法无主。是谓无心。如我解。<persName>佛</persName>亦无 <lb ed="X" n="0447c14"/><lb ed="R127" n="0182a02"/>神通也。但能以无心。通达一切法尔。神曰。我诚浅昧。 <lb ed="X" n="0447c15"/><lb ed="R127" n="0182a03"/>未闻空義。师所授戒。我当奉行。今愿报慈德。效我所 <lb ed="X" n="0447c16"/><lb ed="R127" n="0182a04"/>能。师曰。吾观身无物。观法无常。块然更有何欲耶。神 <lb ed="X" n="0447c17"/><lb ed="R127" n="0182a05"/>曰。我必命我。为世间事。展我小神功。使<anchor xml:id="nkr_note_add_0447c1701" n="0447c1701"/><anchor xml:id="beg0447c1701" n="0447c1701"/>已<anchor xml:id="end0447c1701"/>发心。初发 <lb ed="X" n="0447c18"/><lb ed="R127" n="0182a06"/>心。未发心。不信心。必信心。五等人。目我神踪。知有<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0447c19"/><lb ed="R127" n="0182a07"/>有神。有能。有不能。有自然。有非自然者。师曰。无为是。 <lb ed="X" n="0447c20"/><lb ed="R127" n="0182a08"/>无为是。神曰。<persName>佛</persName>亦使神护法。师寧隳叛<persName>佛</persName>耶。愿随意 <lb ed="X" n="0447c21"/><lb ed="R127" n="0182a09"/>垂诲。师不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0447c2101" n="0447c2101"/><anchor xml:id="beg0447c2101" n="0447c2101"/>已<anchor xml:id="end0447c2101"/>而言曰。东巖寺之障。莽然无树。北岫 <lb ed="X" n="0447c22"/><lb ed="R127" n="0182a10"/>有之。而背非屛拥。汝能移北树于东岭乎。神曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0447c2201" n="0447c2201"/><anchor xml:id="beg0447c2201" n="0447c2201"/>已<anchor xml:id="end0447c2201"/>闻 <lb ed="X" n="0447c23"/><lb ed="R127" n="0182a11"/>命矣。然昏夜必有喧动。愿师无骇。即作礼辞去。师门 <lb ed="X" n="0447c24"/><lb ed="R127" n="0182a12"/>送而且观之。见仪卫逶迤。如王者之状。岚霭烟霞。纷 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0448a" n="0448a"/> <lb ed="X" n="0448a01"/><lb ed="R127" n="0182a13"/>纶间错。幢幡环珮。凌空隐没焉。其夕果有暴风吼雷。 <lb ed="X" n="0448a02"/><lb ed="R127" n="0182a14"/>奔雲掣电。栋宇摇荡。宿鸟声喧。师谓众曰。无怖无怖。 <lb ed="X" n="0448a03"/><lb ed="R127" n="0182a15"/>神与我契矣。诘旦和霁。则北巖松栝。尽移东岭。森然 <lb ed="X" n="0448a04"/><lb ed="R127" n="0182a16"/>行植。师谓其徒曰。吾没後。勿令外知。若为口实。人将 <lb ed="X" n="0448a05"/><lb ed="R127" n="0182a17"/>妖我也。</p> <lb ed="X" n="0448a06"/><lb ed="R127" n="0182a18"/><p xml:id="pX73p0448a0601">评曰。珪纵廣大无碍之辩。为嶽神演无上道。俾神 <lb ed="X" n="0448a07"/><lb ed="R127" n="0182b01"/>敬服。移树献诚。珪岂常人哉。其言曰。以有心奉持。 <lb ed="X" n="0448a08"/><lb ed="R127" n="0182b02"/>而无心拘执。以有心为物。而无心想身。又曰。亘古 <lb ed="X" n="0448a09"/><lb ed="R127" n="0182b03"/>今。无一人能主其法。有法无主。是谓无法。无法无 <lb ed="X" n="0448a10"/><lb ed="R127" n="0182b04"/>主。是谓无心。如我解。<persName>佛</persName>亦无神通。但能以无心。通 <lb ed="X" n="0448a11"/><lb ed="R127" n="0182b05"/>达一切法尔。珪能发挥至此。可谓至矣尽矣。愚谓。 <lb ed="X" n="0448a12"/><lb ed="R127" n="0182b06"/>其与嵩嶽。幷峙可也。</p> <lb ed="X" n="0448a13"/><lb ed="R127" n="0182b07"/><p xml:id="pX73p0448a1301">雲门匡真禅师。临终辞廣主遗表。伏闻。有限色身。讵 <lb ed="X" n="0448a14"/><lb ed="R127" n="0182b08"/>免荣枯之歎。无形实相。孰云迁变之期。既风灯炬焰 <lb ed="X" n="0448a15"/><lb ed="R127" n="0182b09"/>难留。在水月空花何适。罔避典<g ref="#CB02351">彝</g>之咎。将陈委蜕之 <lb ed="X" n="0448a16"/><lb ed="R127" n="0182b10"/>词。臣中谢伏念。臣迹本寒微。生从草莽。爰自髫龀。切 <lb ed="X" n="0448a17"/><lb ed="R127" n="0182b11"/>慕空门。洁诚誓屛于他缘。锐志唯探于内典。其或忘 <lb ed="X" n="0448a18"/><lb ed="R127" n="0182b12"/>餐侍问。立雪求知。困风霜于十七年间。涉南北于数 <lb ed="X" n="0448a19"/><lb ed="R127" n="0182b13"/>千里外。始见心猿罢跳。意马休驰。身隈韶石之雲。头 <lb ed="X" n="0448a20"/><lb ed="R127" n="0182b14"/>变楚山之雪。以至荣达景运。屡沐天波。诘道谈空。誓 <lb ed="X" n="0448a21"/><lb ed="R127" n="0182b15"/>答乾坤之德。开蒙发滞。星驰雲水之徒。获扬利益之 <lb ed="X" n="0448a22"/><lb ed="R127" n="0182b16"/>因。迥自圣明之泽。加以联叨凤诏。累对龙庭。继奉颁 <lb ed="X" n="0448a23"/><lb ed="R127" n="0182b17"/>宣。褈叠庆赐。抚躬惆怅。殒命何酬。不谓。臣驽马年衰。 <lb ed="X" n="0448a24"/><lb ed="R127" n="0182b18"/>难勝睿渥。遽萦沦于疲瘵。唯待尽于朝昏。星汉程遥。 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0448b" n="0448b"/> <lb ed="X" n="0448b01"/><lb ed="R127" n="0183a01"/>遐<g ref="#CB04865">眄</g>而纔瞻北极。波涛去速。迴眸而<anchor xml:id="nkr_note_add_0448b0101" n="0448b0101"/><anchor xml:id="beg0448b0101" n="0448b0101"/>已<anchor xml:id="end0448b0101"/>逐东流。伏愿。 <lb ed="X" n="0448b02"/><lb ed="R127" n="0183a02"/>凤历长春。扇皇风于拂石之劫。龙图永固。齐寿考于 <lb ed="X" n="0448b03"/><lb ed="R127" n="0183a03"/>芥子之城。臣限馀景。无时微躬。将谢不获。奔辞丹阙。 <lb ed="X" n="0448b04"/><lb ed="R127" n="0183a04"/>祝别彤庭。臣无任瞻天恋圣激切屛营之至。谨奉表 <lb ed="X" n="0448b05"/><lb ed="R127" n="0183a05"/>以闻。</p> <lb ed="X" n="0448b06"/><lb ed="R127" n="0183a06"/><p xml:id="pX73p0448b0601">评曰。雲门平生。气宇如王。说法如雲如雨。而垂死 <lb ed="X" n="0448b07"/><lb ed="R127" n="0183a07"/>辞世之言。乃特叙其参访履历之功。曰忘餐侍问。 <lb ed="X" n="0448b08"/><lb ed="R127" n="0183a08"/>立雪求知。困风霜于十七年间。涉南北于数千里 <lb ed="X" n="0448b09"/><lb ed="R127" n="0183a09"/>外。始见心猿罢跳。意马休驰。呜呼。今日学者。未具 <lb ed="X" n="0448b10"/><lb ed="R127" n="0183a10"/>一知半解。而辄自谓千了万当。堕增上慢者。亦可 <lb ed="X" n="0448b11"/><lb ed="R127" n="0183a11"/>以思矣。</p> <lb ed="X" n="0448b12"/><lb ed="R127" n="0183a12"/><p xml:id="pX73p0448b1201">梁宝志和尙。十二时颂曰。平旦寅。狂機内有道人身。 <lb ed="X" n="0448b13"/><lb ed="R127" n="0183a13"/>穷苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0448b1301" n="0448b1301"/><anchor xml:id="beg0448b1301" n="0448b1301"/>已<anchor xml:id="end0448b1301"/>经无量劫。不信常擎如意珍。若捉物入迷津。 <lb ed="X" n="0448b14"/><lb ed="R127" n="0183a14"/>但有纤毫即是尘。不住旧时无相貌。外求知识也非 <lb ed="X" n="0448b15"/><lb ed="R127" n="0183a15"/>真。日出卯。用处不须生善巧。纵使神光照有无。起意 <lb ed="X" n="0448b16"/><lb ed="R127" n="0183a16"/>便遭魔事挠。若施功终不了。日夜被他人我拗。不用 <lb ed="X" n="0448b17"/><lb ed="R127" n="0183a17"/>安排只么从。何曾心地生烦恼。食时展。无明本是释 <lb ed="X" n="0448b18"/><lb ed="R127" n="0183a18"/>迦身。坐卧不知原是道。只么忙忙受苦辛。认声色觅 <lb ed="X" n="0448b19"/><lb ed="R127" n="0183b01"/>疏亲。只是他家染汚人。若拟将心求<persName>佛</persName>道。问取虚空 <lb ed="X" n="0448b20"/><lb ed="R127" n="0183b02"/>始出尘。禺中巳。未了之人教不至。假使通达祖师言。 <lb ed="X" n="0448b21"/><lb ed="R127" n="0183b03"/>莫向心头安了義。只守玄没文字。认著依前还不是。 <lb ed="X" n="0448b22"/><lb ed="R127" n="0183b04"/>暂时自肯不追寻。旷劫不遭魔境使。日南午。四大身 <lb ed="X" n="0448b23"/><lb ed="R127" n="0183b05"/>中无價宝。阳<g ref="#CB08504">焰</g>空花不肯抛。作意修行转辛苦。不曾 <lb ed="X" n="0448b24"/><lb ed="R127" n="0183b06"/>迷莫求悟。任你朝阳幾迴暮。有相身中无相身。无明 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0448c" n="0448c"/> <lb ed="X" n="0448c01"/><lb ed="R127" n="0183b07"/>路上无生路。日昳未。心地何曾安了義。他義文字没 <lb ed="X" n="0448c02"/><lb ed="R127" n="0183b08"/>亲疏。不用将心求的意。任纵横绝忌讳。长在人间不 <lb ed="X" n="0448c03"/><lb ed="R127" n="0183b09"/>居世。运用不離声色中。历劫何曾暂抛弃。晡时申。学 <lb ed="X" n="0448c04"/><lb ed="R127" n="0183b10"/>道先须不厌贫。有相本来权积聚。无形何用要安真。 <lb ed="X" n="0448c05"/><lb ed="R127" n="0183b11"/>作净洁却劳神。莫认愚痴作近邻。言下不求无处所。 <lb ed="X" n="0448c06"/><lb ed="R127" n="0183b12"/>暂时唤作出家人。日入酉。虚幻声音不长久。禅悦珍 <lb ed="X" n="0448c07"/><lb ed="R127" n="0183b13"/>馐尙不餐。谁能更饮无明酒。勿可抛勿可守。荡荡道 <lb ed="X" n="0448c08"/><lb ed="R127" n="0183b14"/>遥不曾有。纵尔多闻达古今。也是痴狂外边走。黄昏 <lb ed="X" n="0448c09"/><lb ed="R127" n="0183b15"/>戌。狂子施功投暗室。假使心通无量时。历劫何曾异 <lb ed="X" n="0448c10"/><lb ed="R127" n="0183b16"/>今日。拟商量即啾喞。转使心头黑如漆。昼夜舒光照 <lb ed="X" n="0448c11"/><lb ed="R127" n="0183b17"/>有无。痴人唤作波罗蜜。人定亥。勇猛精进成懈怠。不 <lb ed="X" n="0448c12"/><lb ed="R127" n="0183b18"/>起纤毫修学心。无相光中常自在。超释迦越祖代。心 <lb ed="X" n="0448c13"/><lb ed="R127" n="0184a01"/>有微尘还窒碍。放荡长如痴兀人。他家自有通人爱。 <lb ed="X" n="0448c14"/><lb ed="R127" n="0184a02"/>夜半子。心住无生即生死。生死何曾属有无。用时便 <lb ed="X" n="0448c15"/><lb ed="R127" n="0184a03"/>用无文字。祖师言外边事。识取起时还不是。作意搜 <lb ed="X" n="0448c16"/><lb ed="R127" n="0184a04"/>求实没踪。生死魔来任相试。鸡鸣丑。一颗圆光明<anchor xml:id="nkr_note_add_0448c1601" n="0448c1601"/><anchor xml:id="beg0448c1601" n="0448c1601"/>已<anchor xml:id="end0448c1601"/> <lb ed="X" n="0448c17"/><lb ed="R127" n="0184a05"/>久。内外推寻觅总无。境上施为浑大有。不见头亦无 <lb ed="X" n="0448c18"/><lb ed="R127" n="0184a06"/>干。世界壞时渠不朽。未了之人听一言。只这如今谁 <lb ed="X" n="0448c19"/><lb ed="R127" n="0184a07"/>动口。</p> <lb ed="X" n="0448c20"/><lb ed="R127" n="0184a08"/><p xml:id="pX73p0448c2001">评曰。梁武帝尝问公曰。弟子烦惑未<anchor xml:id="nkr_note_add_0448c2001" n="0448c2001"/><anchor xml:id="beg0448c2001" n="0448c2001"/>祛<anchor xml:id="end0448c2001"/>。何以治之。 <lb ed="X" n="0448c21"/><lb ed="R127" n="0184a09"/>公曰。十二。又问十二之旨安在。曰书字时节刻漏 <lb ed="X" n="0448c22"/><lb ed="R127" n="0184a10"/>中。又问何时得净心修习。答曰。安乐禁之。今观此 <lb ed="X" n="0448c23"/><lb ed="R127" n="0184a11"/>颂。殆其註脚也。学者诚能得其旨归。则二六时中。 <lb ed="X" n="0448c24"/><lb ed="R127" n="0184a12"/>自无虚弃底道理。尙无安乐之可言。况烦惑哉。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0449a" n="0449a"/> <lb ed="X" n="0449a01"/><lb ed="R127" n="0184a13"/><p xml:id="pX73p0449a0101">汾阳昭禅师。太原人。俗姓俞氏。十四出家。既受具。即 <lb ed="X" n="0449a02"/><lb ed="R127" n="0184a14"/>杖<g ref="#CB15081">策</g>遊方。所至少留。随機扣发。历参知识。七十一员。 <lb ed="X" n="0449a03"/><lb ed="R127" n="0184a15"/>最後到首山问。百丈捲席意旨如何。山曰。龙袖拂开 <lb ed="X" n="0449a04"/><lb ed="R127" n="0184a16"/>全体现。曰师意何如。山曰。象王行处绝狐踪。昭于言 <lb ed="X" n="0449a05"/><lb ed="R127" n="0184a17"/>下大悟。拜起而曰。万古碧潭空界月。再三捞漉始应 <lb ed="X" n="0449a06"/><lb ed="R127" n="0184a18"/>知。时葉县省禅师作首座。问曰。昭兄见何道理。便尔 <lb ed="X" n="0449a07"/><lb ed="R127" n="0184b01"/>自肯。昭曰。正是我放身捨命处。服勤甚久。辞去遊襄 <lb ed="X" n="0449a08"/><lb ed="R127" n="0184b02"/>沔间。每为郡守以名刹力致。乃曰。我长行粥饭僧。传 <lb ed="X" n="0449a09"/><lb ed="R127" n="0184b03"/><persName>佛</persName>心宗。非细事也。前後八请。坚卧不答。洎首山殁。西 <lb ed="X" n="0449a10"/><lb ed="R127" n="0184b04"/>河道俗。遣僧契聪。迎请住持。师闭门高枕。聪排闼而 <lb ed="X" n="0449a11"/><lb ed="R127" n="0184b05"/>入。让之曰。<persName>佛</persName>法大事。靖退小节。风穴惧应谶。忧宗旨 <lb ed="X" n="0449a12"/><lb ed="R127" n="0184b06"/>坠灭。幸而有先师。先师<anchor xml:id="nkr_note_add_0449a1201" n="0449a1201"/><anchor xml:id="beg0449a1201" n="0449a1201"/>已<anchor xml:id="end0449a1201"/>弃世。汝有力。荷担<persName>如来</persName>大 <lb ed="X" n="0449a13"/><lb ed="R127" n="0184b07"/>法者。今何时而欲安眠哉。师矍起握聪手曰。非公不 <lb ed="X" n="0449a14"/><lb ed="R127" n="0184b08"/>闻此语。趣办严吾行矣。既至。宴坐一榻。足不越阃者。 <lb ed="X" n="0449a15"/><lb ed="R127" n="0184b09"/>三十年。後因龙德府尹李侯。与师有旧。虚<name role="" type="person">承天寺</name>致 <lb ed="X" n="0449a16"/><lb ed="R127" n="0184b10"/>之。使者三返不赴。使者受罚。後至云。必欲得师俱往。 <lb ed="X" n="0449a17"/><lb ed="R127" n="0184b11"/>不然有死而<anchor xml:id="nkr_note_add_0449a1701" n="0449a1701"/><anchor xml:id="beg0449a1701" n="0449a1701"/>已<anchor xml:id="end0449a1701"/>。师笑曰。老僧业<anchor xml:id="nkr_note_add_0449a1702" n="0449a1702"/><anchor xml:id="beg0449a1702" n="0449a1702"/>已<anchor xml:id="end0449a1702"/>不出院。借往。当先 <lb ed="X" n="0449a18"/><lb ed="R127" n="0184b12"/>後之。何必俱耶。使者曰。师诺。则先後唯所择。师乃令 <lb ed="X" n="0449a19"/><lb ed="R127" n="0184b13"/>设馔。且束曰。吾行矣。停箸而化。</p> <lb ed="X" n="0449a20"/><lb ed="R127" n="0184b14"/><p xml:id="pX73p0449a2001">评曰。汾阳始行脚。则遍历诸方。共参七十馀员知 <lb ed="X" n="0449a21"/><lb ed="R127" n="0184b15"/>识。既得道。则深自韬晦。八请不起。及出世。则以荷 <lb ed="X" n="0449a22"/><lb ed="R127" n="0184b16"/>担大法为<anchor xml:id="nkr_note_add_0449a2201" n="0449a2201"/><anchor xml:id="beg0449a2201" n="0449a2201"/>己<anchor xml:id="end0449a2201"/>任。足不越阃者。三十年。其入灭。则为 <lb ed="X" n="0449a23"/><lb ed="R127" n="0184b17"/>世缘所逼。乃谈笑而去之。呜呼若汾阳。可谓彻始 <lb ed="X" n="0449a24"/><lb ed="R127" n="0184b18"/>彻终。尽善尽美。古今天下第一等榜样也。後之有 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0449b" n="0449b"/> <lb ed="X" n="0449b01"/><lb ed="R127" n="0185a01"/>志于道者。可无仰止之思乎。</p> <lb ed="X" n="0449b02"/><lb ed="R127" n="0185a02"/><p xml:id="pX73p0449b0201">僧问香严。如何是道。严曰。枯木裡龙吟。曰如何是道 <lb ed="X" n="0449b03"/><lb ed="R127" n="0185a03"/>中人。严曰。髑髅裡眼睛。僧不领。乃擧问石霜。如何是 <lb ed="X" n="0449b04"/><lb ed="R127" n="0185a04"/>枯木裡龙吟。霜曰。犹带喜在。曰如何是髑髅裡眼睛。 <lb ed="X" n="0449b05"/><lb ed="R127" n="0185a05"/>霜曰。犹带识在。又不领。乃擧似曹山。山曰。石霜老声 <lb ed="X" n="0449b06"/><lb ed="R127" n="0185a06"/>闻。作这个见解。因示颂曰。枯木龙吟真见道。髑髅无 <lb ed="X" n="0449b07"/><lb ed="R127" n="0185a07"/>识眼初明。喜识尽时消息尽。当人那辨浊中淸。僧遂 <lb ed="X" n="0449b08"/><lb ed="R127" n="0185a08"/>又问山。如何是枯木裡龙吟。山曰。血脉不断。曰如何 <lb ed="X" n="0449b09"/><lb ed="R127" n="0185a09"/>是髑髅裡眼睛。山曰。乾不尽。曰未审还有得闻者么。 <lb ed="X" n="0449b10"/><lb ed="R127" n="0185a10"/>山曰。尽大地。未有一人不闻。曰未审枯木裡龙吟。是 <lb ed="X" n="0449b11"/><lb ed="R127" n="0185a11"/>何章句。山曰。不知是何章句。闻者皆丧。</p> <lb ed="X" n="0449b12"/><lb ed="R127" n="0185a12"/><p xml:id="pX73p0449b1201">评曰。传灯录收此一段機缘。删去曹山云石霜老 <lb ed="X" n="0449b13"/><lb ed="R127" n="0185a13"/>声闻作这个见解一句。<anchor xml:id="nkr_note_add_0449b1301" n="0449b1301"/><anchor xml:id="beg0449b1301" n="0449b1301"/>已<anchor xml:id="end0449b1301"/>似失语脉。而会元又以 <lb ed="X" n="0449b14"/><lb ed="R127" n="0185a14"/>曹山前颂。接于後答语之下。益乱厥旨矣。今據神 <lb ed="X" n="0449b15"/><lb ed="R127" n="0185a15"/>鼎语录所载。详之于此。</p> <lb ed="X" n="0449b16"/><lb ed="R127" n="0185a16"/><p xml:id="pX73p0449b1601">死心颀禅师。秦之龙城人。初得法于天圣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449001" n="0449001"/>秦和尙。晚 <lb ed="X" n="0449b17"/><lb ed="R127" n="0185a17"/>依黄龙南禅师。南见其所得谛当。甚厚遇之。令住全 <lb ed="X" n="0449b18"/><lb ed="R127" n="0185a18"/>之兴国开堂。遂为南之嗣。至夜梦神告曰。师遇恶疾。 <lb ed="X" n="0449b19"/><lb ed="R127" n="0185b01"/>即是缘尽。言毕而隐。阅十三白。果患大风。屛院事。归 <lb ed="X" n="0449b20"/><lb ed="R127" n="0185b02"/>龙城之西。为小庵。庵成养病。其中有小师名克慈。久 <lb ed="X" n="0449b21"/><lb ed="R127" n="0185b03"/>依杨岐。亦禅林秀出者。归以侍病。奉礼至孝。乞食村 <lb ed="X" n="0449b22"/><lb ed="R127" n="0185b04"/>落。风雨寒暑。尽师一世而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0449b2201" n="0449b2201"/><anchor xml:id="beg0449b2201" n="0449b2201"/>已<anchor xml:id="end0449b2201"/>。颀一日谓慈曰。吾之 <lb ed="X" n="0449b23"/><lb ed="R127" n="0185b05"/>所得。实在天圣和尙。晚见黄龙。道行兼重。心所敬慕。 <lb ed="X" n="0449b24"/><lb ed="R127" n="0185b06"/>故为嗣之。岂谓半生感此恶疾。今幸偿足。昔神仙。多 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0449c" n="0449c"/> <lb ed="X" n="0449c01"/><lb ed="R127" n="0185b07"/>因恶疾。而得仙道。盖其割弃尘累。怀颍阳之风。所以 <lb ed="X" n="0449c02"/><lb ed="R127" n="0185b08"/>因祸而致福也。吾不因此。安得有今日事。如今把住 <lb ed="X" n="0449c03"/><lb ed="R127" n="0185b09"/>也由我。放行也由我。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449002" n="0449002"/>施行把住。总得自在。遂嘘一声。 <lb ed="X" n="0449c04"/><lb ed="R127" n="0185b10"/>良久而逝。荼毘异香遍野。舍利无数。</p> <lb ed="X" n="0449c05"/><lb ed="R127" n="0185b11"/><p xml:id="pX73p0449c0501">评曰。嗣法不原所自。而得不美之报者。宋世多矣。 <lb ed="X" n="0449c06"/><lb ed="R127" n="0185b12"/>未见现招恶疾若颀。如此其烈者。然颀既能责心。 <lb ed="X" n="0449c07"/><lb ed="R127" n="0185b13"/>自悔剋苦。力践收功于末後。则所谓因祸而致福 <lb ed="X" n="0449c08"/><lb ed="R127" n="0185b14"/>者。岂虚语哉。</p> <lb ed="X" n="0449c09"/><lb ed="R127" n="0185b15"/><p xml:id="pX73p0449c0901">芙蓉楷禅师者。乃投子靑花严嫡嗣也。大观元年。京 <lb ed="X" n="0449c10"/><lb ed="R127" n="0185b16"/>师大<name role="" type="person">法雲寺</name>席虚。有司以师有道行。请于朝。愿令继 <lb ed="X" n="0449c11"/><lb ed="R127" n="0185b17"/>嗣住持。奉旨可其请。未幾。开封大尹李孝寿。表师禅 <lb ed="X" n="0449c12"/><lb ed="R127" n="0185b18"/>学卓冠丛林。宜有以褒显之。即赐紫方袍。号定照禅 <lb ed="X" n="0449c13"/><lb ed="R127" n="0186a01"/>师。左珰持诏。至法雲。师谢恩<anchor xml:id="nkr_note_add_0449c1301" n="0449c1301"/><anchor xml:id="beg0449c1301" n="0449c1301"/>已<anchor xml:id="end0449c1301"/>。乃为表辞曰。伏蒙圣 <lb ed="X" n="0449c14"/><lb ed="R127" n="0186a02"/>慈。特差彰善阁祗候谭祯。赐臣定照禅师号。及紫衣 <lb ed="X" n="0449c15"/><lb ed="R127" n="0186a03"/>牒一道。臣戴睿恩<anchor xml:id="nkr_note_add_0449c1501" n="0449c1501"/><anchor xml:id="beg0449c1501" n="0449c1501"/>已<anchor xml:id="end0449c1501"/>。即时焚香陞座。仰祝圣寿。伏念。 <lb ed="X" n="0449c16"/><lb ed="R127" n="0186a04"/>臣行业迂疏。道力绵薄。尝发誓愿。不受名利。坚持此 <lb ed="X" n="0449c17"/><lb ed="R127" n="0186a05"/>志。积有岁年。庶幾于此传道。後来使人专意<persName>佛</persName>法。今 <lb ed="X" n="0449c18"/><lb ed="R127" n="0186a06"/>虽蒙异恩。若遂忝冒。则自违素愿。何以教人。岂能仰 <lb ed="X" n="0449c19"/><lb ed="R127" n="0186a07"/>称陛下所以命臣住持之意。所有前件恩牒。不敢只 <lb ed="X" n="0449c20"/><lb ed="R127" n="0186a08"/>受。伏望圣慈。察臣愚悃。非敢饰辞。特赐允俞。臣没齿 <lb ed="X" n="0449c21"/><lb ed="R127" n="0186a09"/>行道。上报天恩。上阅之。以付李孝寿。躬往谕朝廷旌 <lb ed="X" n="0449c22"/><lb ed="R127" n="0186a10"/>善之意。而师执拗不回。开封府尹。具以其事闻。上大 <lb ed="X" n="0449c23"/><lb ed="R127" n="0186a11"/>怒。收师送大理寺。吏知师忠诚。而适批逆鳞。有怜之 <lb ed="X" n="0449c24"/><lb ed="R127" n="0186a12"/>之意。问曰。长老枯悴有病乎。师曰。无之。吏曰。有疾则 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0450a" n="0450a"/> <lb ed="X" n="0450a01"/><lb ed="R127" n="0186a13"/>免刑配。师曰。平时有疾今实无。岂敢藉疾侥倖圣朝。 <lb ed="X" n="0450a02"/><lb ed="R127" n="0186a14"/>欲脱罪谴耶。吏歎息久之。竟就刑。缝掖其衣。编管淄 <lb ed="X" n="0450a03"/><lb ed="R127" n="0186a15"/>州。都城道俗。观者如市。皆为之流涕。而师神和气平。 <lb ed="X" n="0450a04"/><lb ed="R127" n="0186a16"/>安步而去。如平日。至淄州僦屋以居。而四方衲子。争 <lb ed="X" n="0450a05"/><lb ed="R127" n="0186a17"/>奔随之。接武于道。明年冬。敕令自便。庵于芙蓉湖心。 <lb ed="X" n="0450a06"/><lb ed="R127" n="0186a18"/>学者愈亲。示众曰。夫出家者。为厌尘劳。求脱生死。休 <lb ed="X" n="0450a07"/><lb ed="R127" n="0186b01"/>心息念。断绝攀缘。故名出家。岂可以等闲利养。埋没 <lb ed="X" n="0450a08"/><lb ed="R127" n="0186b02"/>平生。直须两头撒开。中间放下。遇声遇色。如石上栽 <lb ed="X" n="0450a09"/><lb ed="R127" n="0186b03"/>花。见利见名。似眼中著屑。况从无始以来。不是不曾 <lb ed="X" n="0450a10"/><lb ed="R127" n="0186b04"/>经历。又不是不知次第。不过翻头作尾。止于如此。何 <lb ed="X" n="0450a11"/><lb ed="R127" n="0186b05"/>须苦苦贪恋。如今不歇。更待何时。所以先圣教人。祇 <lb ed="X" n="0450a12"/><lb ed="R127" n="0186b06"/>要尽却今时。能尽今时。更有何事。若得心中无事。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0450a13"/><lb ed="R127" n="0186b07"/>祖犹是冤家。一切世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0450001" n="0450001"/>间。自然冷淡。方始那边相应。你 <lb ed="X" n="0450a14"/><lb ed="R127" n="0186b08"/>不见。隐山至死。不肯见人。赵州至死。不肯告人。扁担 <lb ed="X" n="0450a15"/><lb ed="R127" n="0186b09"/>拾橡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0450002" n="0450002"/>标为食。大梅以荷葉为衣。纸衣道者祇披纸。玄 <lb ed="X" n="0450a16"/><lb ed="R127" n="0186b10"/>泰上座祇著布。石霜置枯木堂。与人坐卧。只要死了 <lb ed="X" n="0450a17"/><lb ed="R127" n="0186b11"/>你心。投子使人办米。同煮共餐。要得省取你事。且从 <lb ed="X" n="0450a18"/><lb ed="R127" n="0186b12"/>上诸圣。有如此榜样。若无长处。如何甘得。诸仁者。若 <lb ed="X" n="0450a19"/><lb ed="R127" n="0186b13"/>也于斯体究。的不亏人。若也不肯承当。向後深恐费 <lb ed="X" n="0450a20"/><lb ed="R127" n="0186b14"/>力。山僧行业无取。忝主山门。岂可坐费常住。顿忘先 <lb ed="X" n="0450a21"/><lb ed="R127" n="0186b15"/>圣付嘱。今者辄敩古人为住持体例。与诸人议定。更 <lb ed="X" n="0450a22"/><lb ed="R127" n="0186b16"/>不下山。不赴斋。不发化主。唯将本院莊课。一岁所得。 <lb ed="X" n="0450a23"/><lb ed="R127" n="0186b17"/>均作三百六十分。日取一分用之。更不随人添减。可 <lb ed="X" n="0450a24"/><lb ed="R127" n="0186b18"/>以备饭则作饭。作饭不足则作粥。作粥不足。则作米 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0450b" n="0450b"/> <lb ed="X" n="0450b01"/><lb ed="R127" n="0187a01"/>汤。新到相见。茶汤而<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b0101" n="0450b0101"/><anchor xml:id="beg0450b0101" n="0450b0101"/>已<anchor xml:id="end0450b0101"/>。更不煎点。唯置一茶堂。自去 <lb ed="X" n="0450b02"/><lb ed="R127" n="0187a02"/>取用。务要省缘专一办道。又况活计具足。风景不疏。 <lb ed="X" n="0450b03"/><lb ed="R127" n="0187a03"/>华解笑。鸟解啼。木马长鸣。石牛善走。天外之靑山寡 <lb ed="X" n="0450b04"/><lb ed="R127" n="0187a04"/>色。耳畔之鸣泉无声。岭上猿啼。露湿中宵之月。林间 <lb ed="X" n="0450b05"/><lb ed="R127" n="0187a05"/>鹤唳。风回淸晓之松。春风起而枯木龙吟。秋葉凋而 <lb ed="X" n="0450b06"/><lb ed="R127" n="0187a06"/>寒林花散。玉阶铺苔藓之纹。人面带烟霞之色。音尘 <lb ed="X" n="0450b07"/><lb ed="R127" n="0187a07"/>寂尔。消息宛然。一味萧条。无可趣向。山僧今日。向诸 <lb ed="X" n="0450b08"/><lb ed="R127" n="0187a08"/>人面前说家门。<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b0801" n="0450b0801"/><anchor xml:id="beg0450b0801" n="0450b0801"/>已<anchor xml:id="end0450b0801"/>是不著便。岂可更去陞堂入室。拈 <lb ed="X" n="0450b09"/><lb ed="R127" n="0187a09"/>槌竖拂。东喝西棒。张眉努目。如癎病发相似。不唯屈 <lb ed="X" n="0450b10"/><lb ed="R127" n="0187a10"/>沉上座。况亦辜负先圣。你不见。达摩西来。少室山下。 <lb ed="X" n="0450b11"/><lb ed="R127" n="0187a11"/>面壁九年。二祖至于立雪断臂。可谓受尽艰辛。然而 <lb ed="X" n="0450b12"/><lb ed="R127" n="0187a12"/>达摩不曾措了一词。二祖不曾问著一句。还唤达摩。 <lb ed="X" n="0450b13"/><lb ed="R127" n="0187a13"/>作不为人得么。二祖做不求师得么。山僧每至说著 <lb ed="X" n="0450b14"/><lb ed="R127" n="0187a14"/>古圣做处。便觉无地容身。惭愧後人软弱。又况百味 <lb ed="X" n="0450b15"/><lb ed="R127" n="0187a15"/>珍馐。<g ref="#CB06171">递</g>相供养。道我四事具足。方可发心。只恐做手 <lb ed="X" n="0450b16"/><lb ed="R127" n="0187a16"/>脚不迭。便是隔生隔世去也。时光似箭。深为可惜。虽 <lb ed="X" n="0450b17"/><lb ed="R127" n="0187a17"/>然如是。更在他人从长相度。山僧也强教你不得。诸 <lb ed="X" n="0450b18"/><lb ed="R127" n="0187a18"/>仁者。还见古人偈么。山田脱粟饭。野菜淡黄<g ref="#CB15593">齑</g>。吃则 <lb ed="X" n="0450b19"/><lb ed="R127" n="0187b01"/>从君吃。不吃任东西。伏唯。同道各自努力。珍重。</p> <lb ed="X" n="0450b20"/><lb ed="R127" n="0187b02"/><p xml:id="pX73p0450b2001">评曰。曹洞一宗。至大阳。不得浮山暗穿玉线。或幾 <lb ed="X" n="0450b21"/><lb ed="R127" n="0187b03"/>乎息矣。及授皮履直裰于投子。天下犹疑信相半。 <lb ed="X" n="0450b22"/><lb ed="R127" n="0187b04"/>再得芙蓉继之。而其道始大振。且凛凛标格。如雪 <lb ed="X" n="0450b23"/><lb ed="R127" n="0187b05"/>鸿戾天。可仰而不可即。今以其所言。较其所行。若 <lb ed="X" n="0450b24"/><lb ed="R127" n="0187b06"/>函盖然。呜呼。此其所以起曹洞也。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0450c" n="0450c"/> <lb ed="X" n="0450c01"/><lb ed="R127" n="0187b07"/><p xml:id="pX73p0450c0101">大宝积经。<persName>佛</persName>告电得菩萨言。初业菩萨。未入正位。于 <lb ed="X" n="0450c02"/><lb ed="R127" n="0187b08"/>诸众生。勝志乐行。不能善知。若在家。若出家。皆不应 <lb ed="X" n="0450c03"/><lb ed="R127" n="0187b09"/>起嫌害之心。勿于长夜。自致衰恼。是故菩萨。从初发 <lb ed="X" n="0450c04"/><lb ed="R127" n="0187b10"/>心。当于一切住大乘者。生于<persName>佛</persName>想。于馀众生。虽复见 <lb ed="X" n="0450c05"/><lb ed="R127" n="0187b11"/>彼作诸恶业。而亦不起损害之心。何以故。<persName>如来</persName>常说。 <lb ed="X" n="0450c06"/><lb ed="R127" n="0187b12"/>于诸众生。于白净法。有少缺减。终不能得入于涅槃。 <lb ed="X" n="0450c07"/><lb ed="R127" n="0187b13"/>菩萨若见贪行众生。应作是念。彼为贪欲热恼所烧。 <lb ed="X" n="0450c08"/><lb ed="R127" n="0187b14"/>是我过咎。见彼嗔恚及以愚痴。热恼烧者。皆悉念言。 <lb ed="X" n="0450c09"/><lb ed="R127" n="0187b15"/>是我之罪。何以故。我见一切众生病苦。应为求药方 <lb ed="X" n="0450c10"/><lb ed="R127" n="0187b16"/>便疗治。我先誓愿。除众生病。而今捨置。是我过咎。菩 <lb ed="X" n="0450c11"/><lb ed="R127" n="0187b17"/>萨成就如是意乐。自省其过。于诸众生。深起慈心。若 <lb ed="X" n="0450c12"/><lb ed="R127" n="0187b18"/>遇杀害割截身分。于彼怨所。生反报心。无有是处。电 <lb ed="X" n="0450c13"/><lb ed="R127" n="0188a01"/>得。菩萨如是正修行时。过去所有不善之业。永尽无 <lb ed="X" n="0450c14"/><lb ed="R127" n="0188a02"/>馀。未来不善。终不更起。电得。乃往古昔。阿僧祇劫。然 <lb ed="X" n="0450c15"/><lb ed="R127" n="0188a03"/>灯<persName>佛</persName>前有<persName>佛</persName>。名勝生<persName>如来</persName>。出现于世。世界名光明。在 <lb ed="X" n="0450c16"/><lb ed="R127" n="0188a04"/>安稳王城林中而住。尔时有旃陀罗。名为可畏。兇险 <lb ed="X" n="0450c17"/><lb ed="R127" n="0188a05"/>好杀。安忍无慈。手涂于血。见者皆惧。时旃陀罗。繫牛 <lb ed="X" n="0450c18"/><lb ed="R127" n="0188a06"/>其舍。方入欲杀。牛见惊怖。掣绳奔走。往于勝生<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0450c19"/><lb ed="R127" n="0188a07"/>林所。时旃陀罗。持刀随逐。彼牛惶怖。坠于深坑。其命 <lb ed="X" n="0450c20"/><lb ed="R127" n="0188a08"/>将终。楚痛哮吼。时旃陀罗。见是牛<anchor xml:id="nkr_note_add_0450c2001" n="0450c2001"/><anchor xml:id="beg0450c2001" n="0450c2001"/>已<anchor xml:id="end0450c2001"/>。更增忿怒。便入 <lb ed="X" n="0450c21"/><lb ed="R127" n="0188a09"/>坑中。持刀欲杀。未下之顷。尔时勝生<persName>如来</persName>。于彼林中。 <lb ed="X" n="0450c22"/><lb ed="R127" n="0188a10"/>无量百千大众围绕。廣为分别缘起法门。所谓无明 <lb ed="X" n="0450c23"/><lb ed="R127" n="0188a11"/>缘行。行缘识。乃至生缘老死忧悲苦恼。如是因缘。一 <lb ed="X" n="0450c24"/><lb ed="R127" n="0188a12"/>切皆是纯大苦集。于此缘中无明于行。无思无觉。行 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0451a" n="0451a"/> <lb ed="X" n="0451a01"/><lb ed="R127" n="0188a13"/>于无明。亦无思无觉。乃至生于老死。无思无觉。老死 <lb ed="X" n="0451a02"/><lb ed="R127" n="0188a14"/>于生。亦无思无觉。如是诸法性不可得。无行无念。无 <lb ed="X" n="0451a03"/><lb ed="R127" n="0188a15"/>我我所。本性淸净。各不相知。凡夫不闻如是法故。执 <lb ed="X" n="0451a04"/><lb ed="R127" n="0188a16"/>色是我。我有诸色。色属于我。乃至受想行识。亦复如 <lb ed="X" n="0451a05"/><lb ed="R127" n="0188a17"/>是。由此执著我我所故。无常计常。苦计于乐。不净计 <lb ed="X" n="0451a06"/><lb ed="R127" n="0188a18"/>净。无我计我。生四顚倒。顚倒见故。无明迷惑。不正思 <lb ed="X" n="0451a07"/><lb ed="R127" n="0188b01"/>唯。随心染著。不能破壞。有爱繫缚。生死轮迴。相续不 <lb ed="X" n="0451a08"/><lb ed="R127" n="0188b02"/>断。智者善观法界相故。不见有少我人众生。乃至寿 <lb ed="X" n="0451a09"/><lb ed="R127" n="0188b03"/>命。生老病死。繫缚杀害。而可得者。电得。尔时可畏旃 <lb ed="X" n="0451a10"/><lb ed="R127" n="0188b04"/>陀罗。于是时中。遥闻<persName>如来</persName>说法之声。即便觉悟。寻止 <lb ed="X" n="0451a11"/><lb ed="R127" n="0188b05"/>杀心。弃所持刀。从坑而出。往诣<persName>佛</persName>所。顶礼双足。却住 <lb ed="X" n="0451a12"/><lb ed="R127" n="0188b06"/>一面。白言<persName>世尊</persName>。我今愿欲于<persName>佛</persName>法中出家为道。<persName>佛</persName>言。 <lb ed="X" n="0451a13"/><lb ed="R127" n="0188b07"/>可尔。善来比丘。即成沙门。得具足戒。尔时勝生<persName>如来</persName>。 <lb ed="X" n="0451a14"/><lb ed="R127" n="0188b08"/>知彼意乐。渐<anchor xml:id="nkr_note_add_0451a1401" n="0451a1401"/><anchor xml:id="beg0451a1401" n="0451a1401"/>已<anchor xml:id="end0451a1401"/>成熟。廣为演说诸菩萨行。可畏闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0451a1402" n="0451a1402"/><anchor xml:id="beg0451a1402" n="0451a1402"/>已<anchor xml:id="end0451a1402"/>。 <lb ed="X" n="0451a15"/><lb ed="R127" n="0188b09"/>证无生忍。于<persName>佛</persName>法中。永不退转。彼牛得闻<persName>如来</persName>所说。 <lb ed="X" n="0451a16"/><lb ed="R127" n="0188b10"/>缘起法句。其声微妙。心生喜悦。命终之後。生<name role="" type="person">兜率天</name>。 <lb ed="X" n="0451a17"/><lb ed="R127" n="0188b11"/>得见弥勒。成就正信。如是电得。诸众生行。甚深微密。 <lb ed="X" n="0451a18"/><lb ed="R127" n="0188b12"/>难识难知。是故电得。菩萨欲求菩提。应为善知众生 <lb ed="X" n="0451a19"/><lb ed="R127" n="0188b13"/>根行。于一切众生中。住平等心。无碍之心。于一切法。 <lb ed="X" n="0451a20"/><lb ed="R127" n="0188b14"/>常无染著。捨诸所有。修持净戒。安住忍辱。发起精进。 <lb ed="X" n="0451a21"/><lb ed="R127" n="0188b15"/>入诸禅定。如实观察一切法性。</p> <lb ed="X" n="0451a22"/><lb ed="R127" n="0188b16"/><p xml:id="pX73p0451a2201">评曰。<persName>世尊</persName>虑初业菩萨。不达众生根性差别。于不 <lb ed="X" n="0451a23"/><lb ed="R127" n="0188b17"/>善者。起嫌害心。故引过去可畏旃陀罗。杀牛得忍 <lb ed="X" n="0451a24"/><lb ed="R127" n="0188b18"/>因缘。以见众生根行微密。难可测识。不可恣心生 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0451b" n="0451b"/> <lb ed="X" n="0451b01"/><lb ed="R127" n="0189a01"/>灭。辄兴嫌害。自贻伊慼。当等心视之可也。达摩谓 <lb ed="X" n="0451b02"/><lb ed="R127" n="0189a02"/>二祖曰。勿轻未悟。一念迴機。便同本得。亦以是哉。</p> <lb ed="X" n="0451b03"/><lb ed="R127" n="0189a03"/><p xml:id="pX73p0451b0301">灵源淸禅师。每谓人曰。今之学者。未脱生死。病在甚 <lb ed="X" n="0451b04"/><lb ed="R127" n="0189a04"/>么处。病在偷心未死耳。然非其罪。为师者之罪也。如 <lb ed="X" n="0451b05"/><lb ed="R127" n="0189a05"/>汉高帝绐韩信而杀之。信虽死。其心果死乎。古之学 <lb ed="X" n="0451b06"/><lb ed="R127" n="0189a06"/>者。言下脱生死。效在甚么处。在偷心<anchor xml:id="nkr_note_add_0451b0601" n="0451b0601"/><anchor xml:id="beg0451b0601" n="0451b0601"/>已<anchor xml:id="end0451b0601"/>死。然非学者 <lb ed="X" n="0451b07"/><lb ed="R127" n="0189a07"/>自能尔。实为师者钳锤妙密也。如梁武帝御大殿见 <lb ed="X" n="0451b08"/><lb ed="R127" n="0189a08"/>侯景。不动声色。而景之心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0451b0801" n="0451b0801"/><anchor xml:id="beg0451b0801" n="0451b0801"/>已<anchor xml:id="end0451b0801"/>枯竭无馀矣。诸方所说。 <lb ed="X" n="0451b09"/><lb ed="R127" n="0189a09"/>非不美丽。要之如赵昌画花。虽逼真非真花也。淸临 <lb ed="X" n="0451b10"/><lb ed="R127" n="0189a10"/>终前十日。自作无生常住真归告曰。贤劫第四尊。释 <lb ed="X" n="0451b11"/><lb ed="R127" n="0189a11"/>迦文<persName>佛</persName>。直下第四十八世孙唯淸。虽从本觉。应缘出 <lb ed="X" n="0451b12"/><lb ed="R127" n="0189a12"/>生。而了缘即空。初无自性。氏族亲里。莫得而详。<anchor xml:id="nkr_note_add_0451b1201" n="0451b1201"/><anchor xml:id="beg0451b1201" n="0451b1201"/>但<anchor xml:id="end0451b1201"/>以 <lb ed="X" n="0451b13"/><lb ed="R127" n="0189a13"/>正因一念。为所宗承。是厕释迦之远孙。其号灵源叟。 <lb ed="X" n="0451b14"/><lb ed="R127" n="0189a14"/>據自了因所了妙性。无名字中。示称谓耳。所以六祖 <lb ed="X" n="0451b15"/><lb ed="R127" n="0189a15"/>问让和尙。甚么处来。曰嵩山来。祖曰。甚么物恁么来。 <lb ed="X" n="0451b16"/><lb ed="R127" n="0189a16"/>曰说似一物即不中。祖曰。还假修证否。曰修证则不 <lb ed="X" n="0451b17"/><lb ed="R127" n="0189a17"/>无。染汚即不得。祖曰。即此不染汚。是诸<persName>佛</persName>之所护念。 <lb ed="X" n="0451b18"/><lb ed="R127" n="0189a18"/>汝既如是。吾亦如是。兹盖独标淸净法身。以遵教外 <lb ed="X" n="0451b19"/><lb ed="R127" n="0189b01"/>别传之宗。而拣去报化非真<persName>佛</persName>。亦非说法者。然非无 <lb ed="X" n="0451b20"/><lb ed="R127" n="0189b02"/>报化大功大用。谓若解通报化。而不顿见法身。则滞 <lb ed="X" n="0451b21"/><lb ed="R127" n="0189b03"/>汚染缘。乖护念旨。理必警省耳。顾朝露身缘。势迫晞 <lb ed="X" n="0451b22"/><lb ed="R127" n="0189b04"/>坠。因力病。释俗从真。叙如上事。以授二三子。吾委息 <lb ed="X" n="0451b23"/><lb ed="R127" n="0189b05"/>後。当依禀观究。即不违先圣法门。而自见深益。愼勿 <lb ed="X" n="0451b24"/><lb ed="R127" n="0189b06"/>随末法所尙。乞空文于有位。求为铭志。张饰说以浼 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0451c" n="0451c"/> <lb ed="X" n="0451c01"/><lb ed="R127" n="0189b07"/>吾。至嘱至嘱。因自所叙。曰无生常住真归告。且繫之 <lb ed="X" n="0451c02"/><lb ed="R127" n="0189b08"/>以铭。铭曰。无涯湛海。瞥起一沤。亘乎百年。曷浮曷休。 <lb ed="X" n="0451c03"/><lb ed="R127" n="0189b09"/>廣莫淸汉。欻生片雲。有无起灭。隐显何分。了兹二者。 <lb ed="X" n="0451c04"/><lb ed="R127" n="0189b10"/>即见实相。十世古今。始终现量。吾铭此旨。昭示汝曹。 <lb ed="X" n="0451c05"/><lb ed="R127" n="0189b11"/>泥多<persName>佛</persName>大。水长船高。</p> <lb ed="X" n="0451c06"/><lb ed="R127" n="0189b12"/><p xml:id="pX73p0451c0601">评曰。<persName>世尊</persName>取灭双林曰。我今安住常寂灭光。而灵 <lb ed="X" n="0451c07"/><lb ed="R127" n="0189b13"/>源叟迁化。作无生常住真归告。独标淸净法身。拣 <lb ed="X" n="0451c08"/><lb ed="R127" n="0189b14"/>去报化。亦即<persName>佛</persName>所谓安住常寂灭光也。其偷心<anchor xml:id="nkr_note_add_0451c0801" n="0451c0801"/><anchor xml:id="beg0451c0801" n="0451c0801"/>已<anchor xml:id="end0451c0801"/> <lb ed="X" n="0451c09"/><lb ed="R127" n="0189b15"/>死之明焉。</p> <lb ed="X" n="0451c10"/><lb ed="R127" n="0189b16"/><p xml:id="pX73p0451c1001">後分大涅槃经云。尔时<persName>世尊</persName>。如是逆顺入诸禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0451c1001" n="0451c1001"/><anchor xml:id="beg0451c1001" n="0451c1001"/>已<anchor xml:id="end0451c1001"/>。普 <lb ed="X" n="0451c11"/><lb ed="R127" n="0189b17"/>告大众。我以甚深般若。遍观三界。一切六道。诸山大 <lb ed="X" n="0451c12"/><lb ed="R127" n="0189b18"/>海。大地含生。如是三界。根本性離。毕竟寂灭。同虚空 <lb ed="X" n="0451c13"/><lb ed="R127" n="0190a01"/>相。无名无识。永断诸有。本来平等。无高下想。无见无 <lb ed="X" n="0451c14"/><lb ed="R127" n="0190a02"/>闻。无觉无知。不可繫缚。不可解脱。无众生。无寿命。不 <lb ed="X" n="0451c15"/><lb ed="R127" n="0190a03"/>生不起。不尽不灭。非世间。非非世间。涅槃生死。皆不 <lb ed="X" n="0451c16"/><lb ed="R127" n="0190a04"/>可得。二际平等。等诸法故。闲居静住。无所施为。究竟 <lb ed="X" n="0451c17"/><lb ed="R127" n="0190a05"/>安置。必不可得。从无住法。法性施为。断一切相。一无 <lb ed="X" n="0451c18"/><lb ed="R127" n="0190a06"/>所有。法相如是。其知是者。名出世人。是事不知。名生 <lb ed="X" n="0451c19"/><lb ed="R127" n="0190a07"/>死始。尔时<persName>世尊</persName>。说是语<anchor xml:id="nkr_note_add_0451c1901" n="0451c1901"/><anchor xml:id="beg0451c1901" n="0451c1901"/>已<anchor xml:id="end0451c1901"/>。复入超禅。入超禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0451c1902" n="0451c1902"/><anchor xml:id="beg0451c1902" n="0451c1902"/>已<anchor xml:id="end0451c1902"/>。复告 <lb ed="X" n="0451c20"/><lb ed="R127" n="0190a08"/>大众。我以摩诃般若。遍观三界。有情无情。一切人法。 <lb ed="X" n="0451c21"/><lb ed="R127" n="0190a09"/>悉皆究竟。无繫缚者。无解脱者。无主无依。不可摄持。 <lb ed="X" n="0451c22"/><lb ed="R127" n="0190a10"/>不出三界。不入诸有。本来淸净。无垢无烦恼。与虚空 <lb ed="X" n="0451c23"/><lb ed="R127" n="0190a11"/>等。不平等。非不平等。尽诸动念。思想心息。如是法相。 <lb ed="X" n="0451c24"/><lb ed="R127" n="0190a12"/>名大涅槃。真见此法。名为解脱。凡夫不知。名曰无明。 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0452a" n="0452a"/> <lb ed="X" n="0452a01"/><lb ed="R127" n="0190a13"/>作是语<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a0101" n="0452a0101"/><anchor xml:id="beg0452a0101" n="0452a0101"/>已<anchor xml:id="end0452a0101"/>。复入超禅。入超禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a0102" n="0452a0102"/><anchor xml:id="beg0452a0102" n="0452a0102"/>已<anchor xml:id="end0452a0102"/>。复告大众。我以<persName>佛</persName>眼。 <lb ed="X" n="0452a02"/><lb ed="R127" n="0190a14"/>遍观三界。一切诸法。无明本际。性本解脱。于十方求。 <lb ed="X" n="0452a03"/><lb ed="R127" n="0190a15"/>了不能得。根本无故。所因枝葉。皆悉解脱。无明解脱 <lb ed="X" n="0452a04"/><lb ed="R127" n="0190a16"/>故。乃至老死皆得解脱。以是因缘。我今安住常寂灭 <lb ed="X" n="0452a05"/><lb ed="R127" n="0190a17"/>光。名大涅槃。尔时<persName>世尊</persName>。三返入诸禅定。三返示诲众 <lb ed="X" n="0452a06"/><lb ed="R127" n="0190a18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0452a0601" n="0452a0601"/><anchor xml:id="beg0452a0601" n="0452a0601"/>已<anchor xml:id="end0452a0601"/>。于七宝床。右脇而卧。于其中夜。寂然无声。于是时 <lb ed="X" n="0452a07"/><lb ed="R127" n="0190b01"/>顷。便般涅槃。</p> <lb ed="X" n="0452a08"/><lb ed="R127" n="0190b02"/><p xml:id="pX73p0452a0801">评曰。<persName>如来</persName>当入涅槃。苦口叮咛。再三披剥。始以甚 <lb ed="X" n="0452a09"/><lb ed="R127" n="0190b03"/>深般若。次以摩诃般若。後以<persName>佛</persName>眼。遍观三界。根本 <lb ed="X" n="0452a10"/><lb ed="R127" n="0190b04"/>性離。毕竟寂灭。同于虚空。乃至云。以是因缘。我今 <lb ed="X" n="0452a11"/><lb ed="R127" n="0190b05"/>安住常寂灭光。名大涅槃。呜呼。至矣。尽矣。毫发无 <lb ed="X" n="0452a12"/><lb ed="R127" n="0190b06"/>遗憾矣。学道者。诚能于此旨深究。而力行之。可谓 <lb ed="X" n="0452a13"/><lb ed="R127" n="0190b07"/>法王真子。真报<persName>佛</persName>恩者矣。</p> <lb ed="X" n="0452a14"/><lb ed="R127" n="0190b08"/><p xml:id="pX73p0452a1401">黄龙淸禅师。寄得法弟子守卓书曰。前擧少林言。明 <lb ed="X" n="0452a15"/><lb ed="R127" n="0190b09"/>多行少说多通少者。盖谓其非不行。非不通。但作是 <lb ed="X" n="0452a16"/><lb ed="R127" n="0190b10"/>念。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a1601" n="0452a1601"/><anchor xml:id="beg0452a1601" n="0452a1601"/>已<anchor xml:id="end0452a1601"/>明道。他未明道。我善说理。他不善说理。我见 <lb ed="X" n="0452a17"/><lb ed="R127" n="0190b11"/>尙存。违于宗旨。故显其不行不通。非徒不行不通。亦 <lb ed="X" n="0452a18"/><lb ed="R127" n="0190b12"/>验其于道未甚彻底明。于理未善真实说。故祖师推 <lb ed="X" n="0452a19"/><lb ed="R127" n="0190b13"/>出此病。要後人省觉以成就。契于本道本理。免有彼 <lb ed="X" n="0452a20"/><lb ed="R127" n="0190b14"/>我勝负之习。久久返落魔外也。又云。悟<persName>佛</persName>心宗。解行 <lb ed="X" n="0452a21"/><lb ed="R127" n="0190b15"/>相应。名之曰祖。全真之解。称实之行。若会于心宗。岂 <lb ed="X" n="0452a22"/><lb ed="R127" n="0190b16"/>复有异端乎。祖师只使人到此全解全行无解无行 <lb ed="X" n="0452a23"/><lb ed="R127" n="0190b17"/>之本家。得大安乐耳。所以传灯後卷。有达摩四行一 <lb ed="X" n="0452a24"/><lb ed="R127" n="0190b18"/>段。其示人之意。亦不出此。後辈少肯深究力行。岂不 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0452b" n="0452b"/> <lb ed="X" n="0452b01"/><lb ed="R127" n="0191a01"/>辜他先圣哉。忠国师云。禅宗学者。须遵<persName>佛</persName>语。一乘了 <lb ed="X" n="0452b02"/><lb ed="R127" n="0191a02"/>義。契自心源。不了義者。互不相许。如狮子身中虫。夫 <lb ed="X" n="0452b03"/><lb ed="R127" n="0191a03"/>为人师。若涉名利。别开异端。则自他何益。如世大匠。 <lb ed="X" n="0452b04"/><lb ed="R127" n="0191a04"/>釿斧不伤其手。香象所负。非驴所堪。斯言亦今时之 <lb ed="X" n="0452b05"/><lb ed="R127" n="0191a05"/>针艾矣。予病中静坐。瞌睡之馀。或究古德至言。或观 <lb ed="X" n="0452b06"/><lb ed="R127" n="0191a06"/>目前世态。闻见千差。一归虚照。识道人之过患。以成 <lb ed="X" n="0452b07"/><lb ed="R127" n="0191a07"/>内省自鞭之益者。尤多恨阻远。不得曾言。因笔略引。 <lb ed="X" n="0452b08"/><lb ed="R127" n="0191a08"/>以当面话。千万体悉。勉旃。</p> <lb ed="X" n="0452b09"/><lb ed="R127" n="0191a09"/><p xml:id="pX73p0452b0901">评曰。卓公灵源门下杰出者。灵源付书。无虑十馀 <lb ed="X" n="0452b10"/><lb ed="R127" n="0191a10"/>则。而是幅尤吃紧叮咛。会元载。卓。泉州人。俗姓莊 <lb ed="X" n="0452b11"/><lb ed="R127" n="0191a11"/>氏。出世东京长灵。于宣和五年十二月二十七日。 <lb ed="X" n="0452b12"/><lb ed="R127" n="0191a12"/>奄然示寂。荼毘日。皇帝遣中使赐香。持金盘。求设 <lb ed="X" n="0452b13"/><lb ed="R127" n="0191a13"/>利。爇香罢。盘中铿然。视之五色者数颗。大如豆。使 <lb ed="X" n="0452b14"/><lb ed="R127" n="0191a14"/>者持还。上见大悦。予谓。死生之际。决不容伪。卓之 <lb ed="X" n="0452b15"/><lb ed="R127" n="0191a15"/>灵应若此。则知平生。真能一遵师训者。灵源可谓 <lb ed="X" n="0452b16"/><lb ed="R127" n="0191a16"/>有子矣。</p> <lb ed="X" n="0452b17"/><lb ed="R127" n="0191a17"/><p xml:id="pX73p0452b1701">明教嵩禅师。题远公影堂文曰。远公事迹。学者虽见。 <lb ed="X" n="0452b18"/><lb ed="R127" n="0191a18"/>而尟能尽之。使世不昭昭见先贤之德。亦後学之过 <lb ed="X" n="0452b19"/><lb ed="R127" n="0191b01"/>也。予读高僧传莲社记。及九江新旧录。最爱远公。凡 <lb ed="X" n="0452b20"/><lb ed="R127" n="0191b02"/>六事。谓可以劝也。乃引而释之。列之影堂。以示来者。 <lb ed="X" n="0452b21"/><lb ed="R127" n="0191b03"/><name role="" type="person">陆修静</name>异教学者。而送过虎溪。是不以人而弃言也。 <lb ed="X" n="0452b22"/><lb ed="R127" n="0191b04"/><name role="" type="person">陶渊明</name>酖湎于酒。而与之交。盖简小节。而取其达也。 <lb ed="X" n="0452b23"/><lb ed="R127" n="0191b05"/><g ref="#CB02494">跋</g>陀高僧。以显异被摈。而延且誉之。盖重有识。而矫 <lb ed="X" n="0452b24"/><lb ed="R127" n="0191b06"/>嫉贤也。<name role="" type="person">谢灵运</name>以心杂不取。而果殁于刑。盖识其器。 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0452c" n="0452c"/> <lb ed="X" n="0452c01"/><lb ed="R127" n="0191b07"/>而愼其终也。卢循欲叛。而执手求旧。盖自信道也。桓 <lb ed="X" n="0452c02"/><lb ed="R127" n="0191b08"/>玄震威。而抗对不屈。盖有大节也。大凡古今人情。莫 <lb ed="X" n="0452c03"/><lb ed="R127" n="0191b09"/>不畏威。而苟免忘義而避疑。好名而昧实。黨势而忍 <lb ed="X" n="0452c04"/><lb ed="R127" n="0191b10"/>孤。节行而畏累。自是而非人。孰有道尊一代。为贤者 <lb ed="X" n="0452c05"/><lb ed="R127" n="0191b11"/>师。肯以片言。而从其人乎。孰有夙禀勝德。为行耿洁。 <lb ed="X" n="0452c06"/><lb ed="R127" n="0191b12"/>肯交醉卿。而高其达乎。孰有屈人师之尊。礼斥逐之 <lb ed="X" n="0452c07"/><lb ed="R127" n="0191b13"/>客。而伸其贤乎。孰有拒盛名之士。不与于教。而克全 <lb ed="X" n="0452c08"/><lb ed="R127" n="0191b14"/>终乎。孰有義不避祸。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452001" n="0452001"/>孰睦故旧。而信道乎。孰有临将 <lb ed="X" n="0452c09"/><lb ed="R127" n="0191b15"/>帅之威。在杀伐暴虐之际。守道不挠。而全节乎。此故 <lb ed="X" n="0452c10"/><lb ed="R127" n="0191b16"/>远公。识量远大。独出于古今矣。若其扶荷至教。廣大 <lb ed="X" n="0452c11"/><lb ed="R127" n="0191b17"/>圣道。垂祐于天人者。非蒙乃能尽之。其圣欤贤邪伟 <lb ed="X" n="0452c12"/><lb ed="R127" n="0191b18"/>乎。大块噫气。六合淸风。远公之名闻也。四海秋色。神 <lb ed="X" n="0452c13"/><lb ed="R127" n="0192a01"/>山中耸。远公之淸高也。人僧龙凤。高揖巢许。远公之 <lb ed="X" n="0452c14"/><lb ed="R127" n="0192a02"/>风轨也。白雲丹嶂。玉树瑶草。远公之栖处也。蒙。後公 <lb ed="X" n="0452c15"/><lb ed="R127" n="0192a03"/>而生。虽慕且恨焉。瞻其遗像。稽首作礼。愿以弊文。题 <lb ed="X" n="0452c16"/><lb ed="R127" n="0192a04"/>于屋壁。</p> <lb ed="X" n="0452c17"/><lb ed="R127" n="0192a05"/><p xml:id="pX73p0452c1701">评曰。远公六事。非嵩禅师。莫能拈出。且其文。光如 <lb ed="X" n="0452c18"/><lb ed="R127" n="0192a06"/>日月。势若连环。足以追配远公。奠乾坤而不朽矣。 <lb ed="X" n="0452c19"/><lb ed="R127" n="0192a07"/>夫僧海中。有此人物。有此文章。学者往往置之不 <lb ed="X" n="0452c20"/><lb ed="R127" n="0192a08"/>问。何哉。</p> <lb ed="X" n="0452c21"/><lb ed="R127" n="0192a09"/><p xml:id="pX73p0452c2101">蒋山赞元禅师。舒王尝问祖师意旨。元不答。王益扣 <lb ed="X" n="0452c22"/><lb ed="R127" n="0192a10"/>之。元曰。公般若有障三。有近道之质一。更一两生来 <lb ed="X" n="0452c23"/><lb ed="R127" n="0192a11"/>恐纯熟。王曰。愿闻其说。元曰。公受气刚大。世缘深。以 <lb ed="X" n="0452c24"/><lb ed="R127" n="0192a12"/>刚大气。遭世深缘。必以身任天下之重。怀经世之志。 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0453a" n="0453a"/> <lb ed="X" n="0453a01"/><lb ed="R127" n="0192a13"/>用捨不能必。则心未平。以未平之心。持经世之志。何 <lb ed="X" n="0453a02"/><lb ed="R127" n="0192a14"/>时能一念万年哉。又多怒。而学问尙理。于道为所知 <lb ed="X" n="0453a03"/><lb ed="R127" n="0192a15"/>愚。此其三也。特视名利如脱发。甘憺泊如头陀。此为 <lb ed="X" n="0453a04"/><lb ed="R127" n="0192a16"/>近道。且当以教乘。滋茂之可也。王再拜受教。</p> <lb ed="X" n="0453a05"/><lb ed="R127" n="0192a17"/><p xml:id="pX73p0453a0501">评曰。荆公生平。出处不出。元之所料。而所示法门。 <lb ed="X" n="0453a06"/><lb ed="R127" n="0192a18"/>对病施药。深中膏肓。荆公乌得不心折哉。元。真大 <lb ed="X" n="0453a07"/><lb ed="R127" n="0192b01"/>善知识也。</p> <lb ed="X" n="0453a08"/><lb ed="R127" n="0192b02"/><p xml:id="pX73p0453a0801">罗湖野录载。临安南荡崇觉空禅师。生缘姑熟。参侍 <lb ed="X" n="0453a09"/><lb ed="R127" n="0192b03"/>黄龙死心禅师。死心惜其福不逮慧。以无应世为嘱。 <lb ed="X" n="0453a10"/><lb ed="R127" n="0192b04"/>草堂淸公。送以偈曰。十年聚首龙峰寺。一悟真空万 <lb ed="X" n="0453a11"/><lb ed="R127" n="0192b05"/>境闲。此去随缘且高隐。莫将名字落人间。寻栖止天 <lb ed="X" n="0453a12"/><lb ed="R127" n="0192b06"/>台。望高丛林。应命崇觉。未幾。院罹回禄。僶勉于土木 <lb ed="X" n="0453a13"/><lb ed="R127" n="0192b07"/>之役。亦无倦诲接。尝颂野狐语曰。含血噀人。先汚其 <lb ed="X" n="0453a14"/><lb ed="R127" n="0192b08"/>口。百丈野狐。失头狂走。蓦地唤回。打个筋斗。空之天 <lb ed="X" n="0453a15"/><lb ed="R127" n="0192b09"/>资精悍。知见甚高。律身精严。外请不赴。有欲迎齐。为 <lb ed="X" n="0453a16"/><lb ed="R127" n="0192b10"/>架三门乃告。以捨家财。荷公发心矣。偝众食。奈我破 <lb ed="X" n="0453a17"/><lb ed="R127" n="0192b11"/>戒何。其固守如此。然平居气凌诸方。于学徒亦鲜假 <lb ed="X" n="0453a18"/><lb ed="R127" n="0192b12"/>词色。真有父风。卓然可敬也。</p> <lb ed="X" n="0453a19"/><lb ed="R127" n="0192b13"/><p xml:id="pX73p0453a1901">评曰。空父死心。则草堂其叔父行也。二老皆以无 <lb ed="X" n="0453a20"/><lb ed="R127" n="0192b14"/>出世为嘱。而空竟出世崇觉。未幾。院罹回禄。而区 <lb ed="X" n="0453a21"/><lb ed="R127" n="0192b15"/>区于土木之间。得非犯其所诫。而致然耶。空虽道 <lb ed="X" n="0453a22"/><lb ed="R127" n="0192b16"/>眼明白。而所守。则不及性空石头辈远矣。</p> <lb ed="X" n="0453a23"/><lb ed="R127" n="0192b17"/><p xml:id="pX73p0453a2301">圭峰宗密禅师。山南温慥尙书问。悟理息妄之人。不 <lb ed="X" n="0453a24"/><lb ed="R127" n="0192b18"/>结业。一期命终之後。灵性何依。师曰。一切众生。无不 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0453b" n="0453b"/> <lb ed="X" n="0453b01"/><lb ed="R127" n="0193a01"/>具有觉性。灵明空寂。与<persName>佛</persName>无殊。但以无始劫来。未曾 <lb ed="X" n="0453b02"/><lb ed="R127" n="0193a02"/>了悟。妄执身为我相。故生爱恶等情。随情造业。随业 <lb ed="X" n="0453b03"/><lb ed="R127" n="0193a03"/>受报。生老病死。长劫轮迴。然身中觉性。未曾生死。如 <lb ed="X" n="0453b04"/><lb ed="R127" n="0193a04"/>梦被驱役。而身本安闲。如水作冰。而湿性不易。若能 <lb ed="X" n="0453b05"/><lb ed="R127" n="0193a05"/>悟此性即是法身。本自无生。何有依托。灵灵不昧。了 <lb ed="X" n="0453b06"/><lb ed="R127" n="0193a06"/>了常知。无所从来。亦无所去。然多生妄执。习以性成。 <lb ed="X" n="0453b07"/><lb ed="R127" n="0193a07"/>喜怒哀乐。微细流注。真理虽然顿达。此情难以卒除。 <lb ed="X" n="0453b08"/><lb ed="R127" n="0193a08"/>须长觉察。损之又损。如风顿止。波浪渐停。岂可一生 <lb ed="X" n="0453b09"/><lb ed="R127" n="0193a09"/>所修。便同诸<persName>佛</persName>力用。<anchor xml:id="nkr_note_add_0453b0901" n="0453b0901"/><anchor xml:id="beg0453b0901" n="0453b0901"/>但<anchor xml:id="end0453b0901"/>可以空寂为自体。勿认色身。 <lb ed="X" n="0453b10"/><lb ed="R127" n="0193a10"/>以灵知为自心。勿认妄念。妄念若起。都不随之。即临 <lb ed="X" n="0453b11"/><lb ed="R127" n="0193a11"/>命终时。自然业不能繫。虽有中阴。所向自由。天上人 <lb ed="X" n="0453b12"/><lb ed="R127" n="0193a12"/>间。随意寄托。若爱恶之念<anchor xml:id="nkr_note_add_0453b1201" n="0453b1201"/><anchor xml:id="beg0453b1201" n="0453b1201"/>已<anchor xml:id="end0453b1201"/>泯。即不受分段之身。自 <lb ed="X" n="0453b13"/><lb ed="R127" n="0193a13"/>能变短为长。易粗为妙。若微细流注。一切寂灭。唯圆 <lb ed="X" n="0453b14"/><lb ed="R127" n="0193a14"/>觉大智。朗然独存。即随機应现千百亿化身。度有缘 <lb ed="X" n="0453b15"/><lb ed="R127" n="0193a15"/>众生。名之曰<persName>佛</persName>。谨对。释曰。<name role="" type="person">马鸣</name>菩萨。撮略百本大乘 <lb ed="X" n="0453b16"/><lb ed="R127" n="0193a16"/>经宗旨。以造大乘起信论。论中立宗。说一切众生心。 <lb ed="X" n="0453b17"/><lb ed="R127" n="0193a17"/>有觉義不觉義。觉中复有本觉義始觉義。上所述者。 <lb ed="X" n="0453b18"/><lb ed="R127" n="0193a18"/>虽但约照理观心处言之。而法義亦同彼论。谓从初 <lb ed="X" n="0453b19"/><lb ed="R127" n="0193b01"/>至与<persName>佛</persName>无殊。是本觉也。从但以无始下。是不觉也。从 <lb ed="X" n="0453b20"/><lb ed="R127" n="0193b02"/>若能悟此下。是始觉也。始觉中。复有顿悟渐修。从若 <lb ed="X" n="0453b21"/><lb ed="R127" n="0193b03"/>能至亦无所去。是顿悟也。从然多生妄执下。是渐修 <lb ed="X" n="0453b22"/><lb ed="R127" n="0193b04"/>也。渐修中。从初发心。乃至成<persName>佛</persName>。有三位自在。从初至 <lb ed="X" n="0453b23"/><lb ed="R127" n="0193b05"/>随意寄托者。是受生自在也。从若爱恶之念下。是变 <lb ed="X" n="0453b24"/><lb ed="R127" n="0193b06"/>易自在也。从若微细流注下。至末。是究竟自在也。又 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0453c" n="0453c"/> <lb ed="X" n="0453c01"/><lb ed="R127" n="0193b07"/>从但可以空寂为自体。至自然业不能繫。正是悟理 <lb ed="X" n="0453c02"/><lb ed="R127" n="0193b08"/>之人。朝暮行心。修习止观之要节也。宗密先有八句 <lb ed="X" n="0453c03"/><lb ed="R127" n="0193b09"/>之偈。显示此意。曾于尙书处诵之。奉命解释。偈曰。作 <lb ed="X" n="0453c04"/><lb ed="R127" n="0193b10"/>有義事。是惺悟心。作无義事。是狂乱心。狂乱随情念。 <lb ed="X" n="0453c05"/><lb ed="R127" n="0193b11"/>临终被业牵。惺悟不由情。临终能转业。</p> <lb ed="X" n="0453c06"/><lb ed="R127" n="0193b12"/><p xml:id="pX73p0453c0601">评曰。圭峰此论。盖从上<persName>佛</persName>祖。由迷得悟。转凡成圣 <lb ed="X" n="0453c07"/><lb ed="R127" n="0193b13"/>之楷式。近世禅者。悟理不真。修行不实。而日用言 <lb ed="X" n="0453c08"/><lb ed="R127" n="0193b14"/>行。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0453c0801" n="0453c0801"/><anchor xml:id="beg0453c0801" n="0453c0801"/>已<anchor xml:id="end0453c0801"/>矛盾。矧临生死耶。初祖达摩曰。行解相应。 <lb ed="X" n="0453c09"/><lb ed="R127" n="0193b15"/>名之曰祖。又僧问石霜曰。有头无尾时如何。霜曰。 <lb ed="X" n="0453c10"/><lb ed="R127" n="0193b16"/>口吐黄金。堪作甚么。由此观之。圭峰顿悟渐修之 <lb ed="X" n="0453c11"/><lb ed="R127" n="0193b17"/>说。确乎不易之论也。</p> <lb ed="X" n="0453c12"/><lb ed="R127" n="0193b18"/><p xml:id="pX73p0453c1201">汾阳昭禅师。十五家宗风歌。号曰廣智。其词曰。大道 <lb ed="X" n="0453c13"/><lb ed="R127" n="0194a01"/>不说有高低。真空那肯涉離微。大海吞流同增减。妙 <lb ed="X" n="0453c14"/><lb ed="R127" n="0194a02"/>峰高耸总擎持。万派千溪皆渤澥。七金五嶽尽须弥。 <lb ed="X" n="0453c15"/><lb ed="R127" n="0194a03"/>玉毫金色传灯後。二三四七普闻知。信衣息廣开機。 <lb ed="X" n="0453c16"/><lb ed="R127" n="0194a04"/>诸方老宿任施为。识心是本从头说。迷心逐物却生 <lb ed="X" n="0453c17"/><lb ed="R127" n="0194a05"/>疑。<note place="inline">翠巖芝禅师註曰。此叙宗旨也</note>或直指或巧施。解道前纲出後機。 <lb ed="X" n="0453c18"/><lb ed="R127" n="0194a06"/>旨趣分明明似镜。盲无慧目不能窥。明眼士见精微。 <lb ed="X" n="0453c19"/><lb ed="R127" n="0194a07"/>不言勝负坠愚痴。物物会同流智水。门风逐便示宗 <lb ed="X" n="0453c20"/><lb ed="R127" n="0194a08"/>枝。即心<persName>佛</persName>非心<persName>佛</persName>。历世明明无别物。即此真心是我 <lb ed="X" n="0453c21"/><lb ed="R127" n="0194a09"/>心。我心犹是機权出。<note place="inline">此叙<name role="" type="person">马祖</name>宗派也</note>或五位或三路。施设 <lb ed="X" n="0453c22"/><lb ed="R127" n="0194a10"/>随根巧迴互。不触当今是本宗。展手通玄无<persName>佛</persName>祖。<note place="inline">此叙 <lb ed="X" n="0453c23"/><lb ed="R127" n="0194a11"/>洞上宗派也</note>或君臣或父子。量器方圆无彼此。士庶公侯 <lb ed="X" n="0453c24"/><lb ed="R127" n="0194a12"/>一道平。愚智贤豪明渐次。<note place="inline">此叙石霜宗派也</note>有时敲有时唱。 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0454a" n="0454a"/> <lb ed="X" n="0454a01"/><lb ed="R127" n="0194a13"/>随根问答谈谛当。应接何曾失礼仪。浅解之流却生 <lb ed="X" n="0454a02"/><lb ed="R127" n="0194a14"/>谤。或双明或单说。只要当锋利禅悦。开权不为鬥聪 <lb ed="X" n="0454a03"/><lb ed="R127" n="0194a15"/>明。舒光只要辨贤哲。有圆相有默论。千里持来目视 <lb ed="X" n="0454a04"/><lb ed="R127" n="0194a16"/>瞬。万般巧妙一圆空。烁迦罗眼通的信。<note place="inline">此叙沩仰宗派也</note>或 <lb ed="X" n="0454a05"/><lb ed="R127" n="0194a17"/>全提或全用。万象森罗实不共。靑山不碍白雲飞。隐 <lb ed="X" n="0454a06"/><lb ed="R127" n="0194a18"/>隐当台透金凤。<note place="inline">此叙石头药山宗派也</note>象骨镜地藏月。玄沙崇 <lb ed="X" n="0454a07"/><lb ed="R127" n="0194b01"/>寿照无缺。因公致问指归源。旨趣来人明皎洁。<note place="inline">此叙雪峰 <lb ed="X" n="0454a08"/><lb ed="R127" n="0194b02"/>地藏宗派也</note>或称提或拈掇。本色衲僧长击发。句裡明人 <lb ed="X" n="0454a09"/><lb ed="R127" n="0194b03"/>事最精。好手还同楔出楔。或抬荐或垂手。切要心空 <lb ed="X" n="0454a10"/><lb ed="R127" n="0194b04"/>易开口。不识先人出大悲。管烛之徒照街走。<note place="inline">此叙雲门宗派 <lb ed="X" n="0454a11"/><lb ed="R127" n="0194b05"/>也</note>德山棒临济喝。独出乾坤解横抹。从头谁管乱区 <lb ed="X" n="0454a12"/><lb ed="R127" n="0194b06"/>分。多口阿师不能说。临機纵临機夺。迅速機锋如电 <lb ed="X" n="0454a13"/><lb ed="R127" n="0194b07"/>掣。乾坤只在掌中持。竹木精灵脑劈裂。或宾主或料 <lb ed="X" n="0454a14"/><lb ed="R127" n="0194b08"/>拣。大展禅宗辩正眼。三玄三要用当機。四句百非一 <lb ed="X" n="0454a15"/><lb ed="R127" n="0194b09"/>齐刬。劝同袍莫强会。少俊依前成窒碍。不知宗脉莫 <lb ed="X" n="0454a16"/><lb ed="R127" n="0194b10"/>漫汗。永劫长沉生死海。难逢难遇又难闻。猛烈身心 <lb ed="X" n="0454a17"/><lb ed="R127" n="0194b11"/>快通泰<note place="inline">此叙德山临济宗派也</note>。</p> <lb ed="X" n="0454a18"/><lb ed="R127" n="0194b12"/><p xml:id="pX73p0454a1801">评曰。永嘉云。六代传衣天下闻。後人得道无穷数。 <lb ed="X" n="0454a19"/><lb ed="R127" n="0194b13"/>而汾阳亦云。信衣息廣开機。诸方老宿任施为。所 <lb ed="X" n="0454a20"/><lb ed="R127" n="0194b14"/>以当时宗风。层见叠出。而世唯称五家宗派者。據 <lb ed="X" n="0454a21"/><lb ed="R127" n="0194b15"/>盛者言之耳。汾阳历参七十馀员知识。尽得诸宗 <lb ed="X" n="0454a22"/><lb ed="R127" n="0194b16"/>家法。故一一颂出。使知曹溪之後。生機一路。日出 <lb ed="X" n="0454a23"/><lb ed="R127" n="0194b17"/>日新。必英灵出格之士。始能一以贯之。若夫小根 <lb ed="X" n="0454a24"/><lb ed="R127" n="0194b18"/>劣器。步步区区。各师其师。各宗其宗者。可得同日 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0454b" n="0454b"/> <lb ed="X" n="0454b01"/><lb ed="R127" n="0195a01"/>而语哉。昔张无尽吕夏卿。疑德山洞山。同出石头。 <lb ed="X" n="0454b02"/><lb ed="R127" n="0195a02"/>而垂手处。杀活不同者。亦足以见其隘矣。</p> <lb ed="X" n="0454b03"/><lb ed="R127" n="0195a03"/><p xml:id="pX73p0454b0301">永明寿禅师。宗镜录云。设有坚执<anchor xml:id="nkr_note_add_0454b0301" n="0454b0301"/><anchor xml:id="beg0454b0301" n="0454b0301"/>己<anchor xml:id="end0454b0301"/>解。不信<persName>佛</persName>言。起 <lb ed="X" n="0454b04"/><lb ed="R127" n="0195a04"/>自障心。绝他学路。今有十问。以定纪纲。还得了了见 <lb ed="X" n="0454b05"/><lb ed="R127" n="0195a05"/>性。如昼观色。似文殊等不。还逢缘对境。见色闻声。擧 <lb ed="X" n="0454b06"/><lb ed="R127" n="0195a06"/>足下足。开眼合眼。悉得明宗。与道相应不。还览一代 <lb ed="X" n="0454b07"/><lb ed="R127" n="0195a07"/>时教。及从上祖师言句。闻深不怖。皆得谛了无疑不。 <lb ed="X" n="0454b08"/><lb ed="R127" n="0195a08"/>还因差别问难。种种征诘。能具四辩。尽决他疑不。还 <lb ed="X" n="0454b09"/><lb ed="R127" n="0195a09"/>于一切时一切处。智照无滞。念念圆通。不见一法。能 <lb ed="X" n="0454b10"/><lb ed="R127" n="0195a10"/>为障碍。未曾一刹那中。暂令间断不。还于一切逆顺 <lb ed="X" n="0454b11"/><lb ed="R127" n="0195a11"/>好恶境界现前之时。不为间隔。尽识得破不。还于百 <lb ed="X" n="0454b12"/><lb ed="R127" n="0195a12"/>法明门心境之内。一一得见微细体性。根源起处。不 <lb ed="X" n="0454b13"/><lb ed="R127" n="0195a13"/>为生死根尘之所惑乱不。还向四威仪中。行住坐卧。 <lb ed="X" n="0454b14"/><lb ed="R127" n="0195a14"/>钦承祗对。著衣吃饭。执作施为之时。一一辩得真实 <lb ed="X" n="0454b15"/><lb ed="R127" n="0195a15"/>不。还闻说有<persName>佛</persName>无<persName>佛</persName>。有众生无众生。或赞或毁。或是 <lb ed="X" n="0454b16"/><lb ed="R127" n="0195a16"/>或非。得一心不动不。还闻差别之智。皆能明达。性相 <lb ed="X" n="0454b17"/><lb ed="R127" n="0195a17"/>俱通。理事无滞。无有一法。不鉴其源。乃至千圣出世。 <lb ed="X" n="0454b18"/><lb ed="R127" n="0195a18"/>得不疑不。若实未得如是。切不可起过头欺诳之心。 <lb ed="X" n="0454b19"/><lb ed="R127" n="0195b01"/>生自许知足之意。直须廣彼至教。博问先知。彻祖师 <lb ed="X" n="0454b20"/><lb ed="R127" n="0195b02"/>自性之源。到绝学无疑之地。此时方可歇学。<g ref="#CB01926">灰</g>息遊 <lb ed="X" n="0454b21"/><lb ed="R127" n="0195b03"/>心。或自辨。则禅观相应。或为他。则方便开示。设不能 <lb ed="X" n="0454b22"/><lb ed="R127" n="0195b04"/>遍参法界。廣究群经。但细看宗镜之中。自然得入。此 <lb ed="X" n="0454b23"/><lb ed="R127" n="0195b05"/>是诸法之要。趣道之门。</p> <lb ed="X" n="0454b24"/><lb ed="R127" n="0195b06"/><p xml:id="pX73p0454b2401">评曰。起过头欺诳之心。生自许知足之意。乃末法 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0454c" n="0454c"/> <lb ed="X" n="0454c01"/><lb ed="R127" n="0195b07"/>学者之大病。今此十问。尽祖师命脉。穷诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0371b1201" n="0371b1201"/><anchor xml:id="beg0371b1201" n="0371b1201"/>阃<anchor xml:id="end0371b1201"/>奥。 <lb ed="X" n="0454c02"/><lb ed="R127" n="0195b08"/>验之于事。印之于心。如宝镜高悬。<g ref="#CB05554">媸</g>妍自见。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0454c0201" n="0454c0201"/><anchor xml:id="beg0454c0201" n="0454c0201"/>已<anchor xml:id="end0454c0201"/> <lb ed="X" n="0454c03"/><lb ed="R127" n="0195b09"/>透关者。不在此限。不然。须一一历过始得。且善财 <lb ed="X" n="0454c04"/><lb ed="R127" n="0195b10"/>既见妙德。而重历百城。庆喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0454c0401" n="0454c0401"/><anchor xml:id="beg0454c0401" n="0454c0401"/>已<anchor xml:id="end0454c0401"/>获法身。而廣申问 <lb ed="X" n="0454c05"/><lb ed="R127" n="0195b11"/>难。岂徒然哉。三祖云。毫<g ref="#CB12530">厘</g>有差。天地悬隔。政为此 <lb ed="X" n="0454c06"/><lb ed="R127" n="0195b12"/>可凡真心学道者。请于此问。仔细审勘。庆其所<anchor xml:id="nkr_note_add_0454c0601" n="0454c0601"/><anchor xml:id="beg0454c0601" n="0454c0601"/>已<anchor xml:id="end0454c0601"/> <lb ed="X" n="0454c07"/><lb ed="R127" n="0195b13"/>得。而勉其所未至。则<persName>佛</persName>法幸甚。</p> <lb ed="X" n="0454c08"/><lb ed="R127" n="0195b14"/><p xml:id="pX73p0454c0801">圆悟禅师。示一书记法语。英灵衲子。蕴卓识奇姿。慷 <lb ed="X" n="0454c09"/><lb ed="R127" n="0195b15"/>慨隳冠。视身世声名。如遊尘浮雲谷响。以夙昔大根 <lb ed="X" n="0454c10"/><lb ed="R127" n="0195b16"/>器。知有此段。超生出死。绝圣越凡。乃三世<persName>如来</persName>所证。 <lb ed="X" n="0454c11"/><lb ed="R127" n="0195b17"/>金刚正体。历代祖师。单传妙心。跂步蹴踏。作香象金 <lb ed="X" n="0454c12"/><lb ed="R127" n="0195b18"/>翅。要驰骤飞腾于亿千万类之上。截流摩霄。岂肯为 <lb ed="X" n="0454c13"/><lb ed="R127" n="0196a01"/>鸿鹄燕<g ref="#CB15179">雀</g>。侷促于高低勝负较目前。电光石火间。瞥 <lb ed="X" n="0454c14"/><lb ed="R127" n="0196a02"/>转利害耶。是故古之大达。不记细故。不图浅近。发片 <lb ed="X" n="0454c15"/><lb ed="R127" n="0196a03"/>志。欲高超<persName>佛</persName>祖。荷担一切所不能承当之重任。普津 <lb ed="X" n="0454c16"/><lb ed="R127" n="0196a04"/>济四生九类。<g ref="#CB15072">拔</g>苦与安。破障道愚昧。折无明顚狂毒 <lb ed="X" n="0454c17"/><lb ed="R127" n="0196a05"/>箭。拈出法眼见<anchor xml:id="nkr_note_add_0454c1701" n="0454c1701"/><anchor xml:id="beg0454c1701" n="0454c1701"/>刺<anchor xml:id="end0454c1701"/>。使本地风光澄霁。空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0454c1702" n="0454c1702"/><anchor xml:id="beg0454c1702" n="0454c1702"/>已<anchor xml:id="end0454c1702"/>前面目 <lb ed="X" n="0454c18"/><lb ed="R127" n="0196a06"/>明显。悉心竭力。不惮寒暑。废寝忘餐。刻意尙行。洁淸 <lb ed="X" n="0454c19"/><lb ed="R127" n="0196a07"/>三业。向三条椽下。死却心猿。杀却意马。直使如枯木 <lb ed="X" n="0454c20"/><lb ed="R127" n="0196a08"/>朽株顽石头相类。蓦地穿透。岂从他得哉。发大伏藏。 <lb ed="X" n="0454c21"/><lb ed="R127" n="0196a09"/>然暗室明炬。拟艨艟于要津。证大解脱。不起一念。顿 <lb ed="X" n="0454c22"/><lb ed="R127" n="0196a10"/>成正觉。且通个入理之门。然後陞普光明场。據无漏 <lb ed="X" n="0454c23"/><lb ed="R127" n="0196a11"/>淸净殊勝伟特法空之座。海口澜翻。奋无碍四辩才。 <lb ed="X" n="0454c24"/><lb ed="R127" n="0196a12"/>立一機。垂一句。现一勝相。普使凡圣有情无情。俱仰 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0455a" n="0455a"/> <lb ed="X" n="0455a01"/><lb ed="R127" n="0196a13"/>威光。同受庥荫。尙未是绝功勋处。更转那头。千圣罗 <lb ed="X" n="0455a02"/><lb ed="R127" n="0196a14"/>笼不住。万灵景仰无门。诸天无路捧花。魔外那能傍 <lb ed="X" n="0455a03"/><lb ed="R127" n="0196a15"/><g ref="#CB15111">觑</g>。放却知见。卸却玄妙。飏却作用。唯饥餐渴饮而<anchor xml:id="nkr_note_add_0455a0301" n="0455a0301"/><anchor xml:id="beg0455a0301" n="0455a0301"/>已<anchor xml:id="end0455a0301"/>。 <lb ed="X" n="0455a04"/><lb ed="R127" n="0196a16"/>初不知有心无心得念失念。何况更恋著从前学解。 <lb ed="X" n="0455a05"/><lb ed="R127" n="0196a17"/>谛句奇言。理性分剂。名相桎梏。<persName>佛</persName>见法见。动地掀天。 <lb ed="X" n="0455a06"/><lb ed="R127" n="0196a18"/>世谛辩聪。自缠自缚。入海算沙。有何所靠耶。等是大 <lb ed="X" n="0455a07"/><lb ed="R127" n="0196b01"/>丈夫。应务敌勝惊群。满自<anchor xml:id="nkr_note_add_0455a0701" n="0455a0701"/><anchor xml:id="beg0455a0701" n="0455a0701"/>己<anchor xml:id="end0455a0701"/>本志愿。乃为本分大心 <lb ed="X" n="0455a08"/><lb ed="R127" n="0196b02"/>大见大解脱。无为无事真道人也。</p> <lb ed="X" n="0455a09"/><lb ed="R127" n="0196b03"/><p xml:id="pX73p0455a0901">评曰。一书记未入<persName>佛</persName>果法嗣。或是他枝学辈。预入 <lb ed="X" n="0455a10"/><lb ed="R127" n="0196b04"/>法会者也。想见其人。是必英伟杰特。離类绝伦。故 <lb ed="X" n="0455a11"/><lb ed="R127" n="0196b05"/>其所示法语。廣大精密如此。盖所谓观機授法。非 <lb ed="X" n="0455a12"/><lb ed="R127" n="0196b06"/>孟浪也。又是篇入道蹊径。冥合洞上五位法门。头 <lb ed="X" n="0455a13"/><lb ed="R127" n="0196b07"/>尾圆备。识者辩之。</p> <lb ed="X" n="0455a14"/><lb ed="R127" n="0196b08"/><p xml:id="pX73p0455a1401">大洪恩禅师。与无尽居士张公商英友善。无尽尝以 <lb ed="X" n="0455a15"/><lb ed="R127" n="0196b09"/>书问三教大要曰。淸凉疏第三卷。西域邪见。不出四 <lb ed="X" n="0455a16"/><lb ed="R127" n="0196b10"/>见。此方儒道。亦不出此四见。如莊老计自然为因。能 <lb ed="X" n="0455a17"/><lb ed="R127" n="0196b11"/>生万物。即是邪因。易曰。太极生两仪。太极为因。亦是 <lb ed="X" n="0455a18"/><lb ed="R127" n="0196b12"/>邪因。若谓一阴一阳。之谓道。能生万物。亦是邪因。若 <lb ed="X" n="0455a19"/><lb ed="R127" n="0196b13"/>计一为虚无。则是无因。今疑。老子自然。与西天外道 <lb ed="X" n="0455a20"/><lb ed="R127" n="0196b14"/>自然不同。何以言之。老子曰。常无欲。以观其妙。常有 <lb ed="X" n="0455a21"/><lb ed="R127" n="0196b15"/>欲。以观其徼。无欲则常。有徼则<anchor xml:id="nkr_note_add_0455a2101" n="0455a2101"/><anchor xml:id="beg0455a2101" n="0455a2101"/>已<anchor xml:id="end0455a2101"/>入其道矣。谓之邪 <lb ed="X" n="0455a22"/><lb ed="R127" n="0196b16"/>因。岂有说乎。易曰。一阴一阳。之谓道。阴阳不测。之谓 <lb ed="X" n="0455a23"/><lb ed="R127" n="0196b17"/>神。神也者。妙万物而为言。寂然不动。感而遂通天下 <lb ed="X" n="0455a24"/><lb ed="R127" n="0196b18"/>之故。今乃破阴阳变易之道为邪因。撥去不测之神。 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0455b" n="0455b"/> <lb ed="X" n="0455b01"/><lb ed="R127" n="0197a01"/>岂有说乎。望纸後批示。以断疑网故也。师答曰。西域 <lb ed="X" n="0455b02"/><lb ed="R127" n="0197a02"/>外道宗多途。要其会归。不出有无四见而<anchor xml:id="nkr_note_add_0455b0201" n="0455b0201"/><anchor xml:id="beg0455b0201" n="0455b0201"/>已<anchor xml:id="end0455b0201"/>。谓有见。 <lb ed="X" n="0455b03"/><lb ed="R127" n="0197a03"/>无见。亦有亦无见。非有非无见也。盖不即一心为道。 <lb ed="X" n="0455b04"/><lb ed="R127" n="0197a04"/>则道非我有。故名外道。不即诸法是心。则法随见异。 <lb ed="X" n="0455b05"/><lb ed="R127" n="0197a05"/>故名邪见。如谓之有。有则有无。如谓之无。无则无有。 <lb ed="X" n="0455b06"/><lb ed="R127" n="0197a06"/>有无则有见竞生。无有则无见斯起。若亦有亦无见。 <lb ed="X" n="0455b07"/><lb ed="R127" n="0197a07"/>非有非无见。亦犹是也。夫不能離诸见。则无以明自 <lb ed="X" n="0455b08"/><lb ed="R127" n="0197a08"/>心。无以明自心。则不能知正道矣。故经云。言词所说 <lb ed="X" n="0455b09"/><lb ed="R127" n="0197a09"/>法。小智妄分别。不能了自心。云何知正道。又曰。有见 <lb ed="X" n="0455b10"/><lb ed="R127" n="0197a10"/>即为垢。此则未为见。远離于诸见。如是乃见<persName>佛</persName>。以此 <lb ed="X" n="0455b11"/><lb ed="R127" n="0197a11"/>论之。邪正异途。正由见悟殊致故也。故淸凉以莊老 <lb ed="X" n="0455b12"/><lb ed="R127" n="0197a12"/>计。道法自然。能生万物。易谓太极生两仪。一阴一阳。 <lb ed="X" n="0455b13"/><lb ed="R127" n="0197a13"/>之谓道。以自然太极为因。一阴一阳为道。能生万物。 <lb ed="X" n="0455b14"/><lb ed="R127" n="0197a14"/>则是邪因计。一为虚无。则是无因。尝试论之。夫三界 <lb ed="X" n="0455b15"/><lb ed="R127" n="0197a15"/>唯心。万缘一致。心生故法生。心灭故法灭。推而廣之。 <lb ed="X" n="0455b16"/><lb ed="R127" n="0197a16"/>弥纶万有而非有统而会之。究竟寂灭而非无。非无 <lb ed="X" n="0455b17"/><lb ed="R127" n="0197a17"/>亦非非无。非有亦非非有。四执既亡。百非斯遣。则自 <lb ed="X" n="0455b18"/><lb ed="R127" n="0197a18"/>然因缘。皆为戏论。虚无真实。俱是假名矣。至若谓太 <lb ed="X" n="0455b19"/><lb ed="R127" n="0197b01"/>极阴阳。能生万物。常无常有。斯为众妙之门。阴阳不 <lb ed="X" n="0455b20"/><lb ed="R127" n="0197b02"/>测。是为无方之神。虽圣人设教。示悟多方。然既异一 <lb ed="X" n="0455b21"/><lb ed="R127" n="0197b03"/>心。寧非四见。何以明之。盖虚无为道。则是无。若自然。 <lb ed="X" n="0455b22"/><lb ed="R127" n="0197b04"/>若太极。若一阴一阳为道。道则是有。常无常有。则是 <lb ed="X" n="0455b23"/><lb ed="R127" n="0197b05"/>亦无亦有。阴阳不测。则是非有非无。先儒或谓。妙万 <lb ed="X" n="0455b24"/><lb ed="R127" n="0197b06"/>物谓之神。则非物。非物则亦是无。故西天诸大论师。 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0455c" n="0455c"/> <lb ed="X" n="0455c01"/><lb ed="R127" n="0197b07"/>皆以心外有法。为外道。万法唯心。为正宗。盖以心为 <lb ed="X" n="0455c02"/><lb ed="R127" n="0197b08"/>宗。则诸见自亡。言虽或异。未足以为异也。心外有法。 <lb ed="X" n="0455c03"/><lb ed="R127" n="0197b09"/>则诸见竞生。言虽或同。未足以为同也。虽然。儒道圣 <lb ed="X" n="0455c04"/><lb ed="R127" n="0197b10"/>人。固非不知之。乃存而不论耳。良以未即明指一心。 <lb ed="X" n="0455c05"/><lb ed="R127" n="0197b11"/>为万法之宗。虽或言之。犹不论也。如西天外道。皆大 <lb ed="X" n="0455c06"/><lb ed="R127" n="0197b12"/>权菩萨。示化之所施为。横生诸见。曲尽异端。以明<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0455c07"/><lb ed="R127" n="0197b13"/>法是为正道。此其所以谓圣人之道。顺逆皆宗。非思 <lb ed="X" n="0455c08"/><lb ed="R127" n="0197b14"/>议之所能知矣。故古人有言。缘昔真宗未至。孔子且 <lb ed="X" n="0455c09"/><lb ed="R127" n="0197b15"/>以繫心。今知理有所归。不应犹执权教。然知权之为 <lb ed="X" n="0455c10"/><lb ed="R127" n="0197b16"/>权。未必知权也。知权之为实。斯知权矣。是亦周孔老 <lb ed="X" n="0455c11"/><lb ed="R127" n="0197b17"/>莊。设教立言之本意。一大事因缘之所成始所成终 <lb ed="X" n="0455c12"/><lb ed="R127" n="0197b18"/>也。然则三教一心。同途异辙。究竟道宗。本无言说。非 <lb ed="X" n="0455c13"/><lb ed="R127" n="0198a01"/>维摩大士。孰能知此意也。</p> <lb ed="X" n="0455c14"/><lb ed="R127" n="0198a02"/><p xml:id="pX73p0455c1401">评曰。淸凉非判孔老为外道。盖判以<persName>佛</persName>法。而附会 <lb ed="X" n="0455c15"/><lb ed="R127" n="0198a03"/>于孔老者也。夫不以心性。定其宗旨。而唯逐言象。 <lb ed="X" n="0455c16"/><lb ed="R127" n="0198a04"/>以雷其浅深。则孟轲所谓。不揣其本。而齐其末。方 <lb ed="X" n="0455c17"/><lb ed="R127" n="0198a05"/>寸之木。可使高于岑楼。岂理也哉。是篇。言简而意 <lb ed="X" n="0455c18"/><lb ed="R127" n="0198a06"/>尽。地宽而界严。虽无尽喙长三尺。亦无所施其辩 <lb ed="X" n="0455c19"/><lb ed="R127" n="0198a07"/>矣。信乎。当代之哲匠。护教之大士也。</p> <lb ed="X" n="0455c20"/><lb ed="R127" n="0198a08"/><p xml:id="pX73p0455c2001">汾州大达无业国师上堂。有僧问曰。十二分教。流于 <lb ed="X" n="0455c21"/><lb ed="R127" n="0198a09"/>此土。得道果者。非止一二。云何祖师东化。别唱玄宗。 <lb ed="X" n="0455c22"/><lb ed="R127" n="0198a10"/>直指人心。见性成<persName>佛</persName>。岂得<persName>世尊</persName>说法。有所未尽。只如 <lb ed="X" n="0455c23"/><lb ed="R127" n="0198a11"/>上代诸德高僧。幷学贯九流。洞明三藏。生肇融睿。尽 <lb ed="X" n="0455c24"/><lb ed="R127" n="0198a12"/>是神异间出。岂得不知<persName>佛</persName>法远近。某甲愚昧。愿师指 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0456a" n="0456a"/> <lb ed="X" n="0456a01"/><lb ed="R127" n="0198a13"/>示。师曰。诸<persName>佛</persName>不曾出世。亦无一法与人。但随病施方。 <lb ed="X" n="0456a02"/><lb ed="R127" n="0198a14"/>遂有十二分教。如将蜜果换苦葫芦。淘汝诸人业根。 <lb ed="X" n="0456a03"/><lb ed="R127" n="0198a15"/>都无实事。神通变化。尽百千三昧门。化彼天魔外道。 <lb ed="X" n="0456a04"/><lb ed="R127" n="0198a16"/>福智二严。为破执有滞空之见。若不会道。及祖师来 <lb ed="X" n="0456a05"/><lb ed="R127" n="0198a17"/>意。论甚么生肇融睿。如今天下。解禅解道。如河沙数。 <lb ed="X" n="0456a06"/><lb ed="R127" n="0198a18"/>说<persName>佛</persName>说心。有百千万亿。纤尘不去。未免轮迴。思念不 <lb ed="X" n="0456a07"/><lb ed="R127" n="0198b01"/>亡。尽须沉坠。如斯之类。尙不能自识业果。妄言自利 <lb ed="X" n="0456a08"/><lb ed="R127" n="0198b02"/>利他。自谓上流。幷他先德。但言触目无非<persName>佛</persName>事。擧足 <lb ed="X" n="0456a09"/><lb ed="R127" n="0198b03"/>皆是道场。原其所习。不如一个五戒十善凡夫。观其 <lb ed="X" n="0456a10"/><lb ed="R127" n="0198b04"/>发言。嫌他三乘十地菩萨。且醍醐上味。为世珍琦。遇 <lb ed="X" n="0456a11"/><lb ed="R127" n="0198b05"/>斯等人。翻成毒药。南山尙自不许。呼为大乘学语之 <lb ed="X" n="0456a12"/><lb ed="R127" n="0198b06"/>流。争锋唇舌之间。鼓论不形之事。幷他先德。诚实苦 <lb ed="X" n="0456a13"/><lb ed="R127" n="0198b07"/>哉。只如野逸高士。尙解枕石漱流。弃其利禄。亦有安 <lb ed="X" n="0456a14"/><lb ed="R127" n="0198b08"/>国理民之谋。征而不赴。况我禅宗途路且别。看他古 <lb ed="X" n="0456a15"/><lb ed="R127" n="0198b09"/>德道人。得意之後。茅茨石室。向折脚铛子裡。煮饭吃 <lb ed="X" n="0456a16"/><lb ed="R127" n="0198b10"/>过。二三十年。名利不干怀。财宝不为念。大忘人世。隐 <lb ed="X" n="0456a17"/><lb ed="R127" n="0198b11"/>迹巖丛。君王命而不来。诸侯请而不赴。岂同我辈贪 <lb ed="X" n="0456a18"/><lb ed="R127" n="0198b12"/>名爱利。汩没世途。如短贩人。有少希求。而忘大果。十 <lb ed="X" n="0456a19"/><lb ed="R127" n="0198b13"/>地诸贤。岂不通<persName>佛</persName>理。可不如一个博地凡夫。实无此 <lb ed="X" n="0456a20"/><lb ed="R127" n="0198b14"/>理。他说法如雲如雨。犹被<persName>佛</persName>诃。云见性如隔罗縠。只 <lb ed="X" n="0456a21"/><lb ed="R127" n="0198b15"/>为情存圣量。见在果因。未能逾越圣情。过诸影迹。先 <lb ed="X" n="0456a22"/><lb ed="R127" n="0198b16"/>贤古德。硕学高人。博达古今。洞明教网。盖为识学诠 <lb ed="X" n="0456a23"/><lb ed="R127" n="0198b17"/>文。水乳难辨。不明自理。念静求真。嗟乎。得人身者。如 <lb ed="X" n="0456a24"/><lb ed="R127" n="0198b18"/>爪甲上土。失人身者。如大地上土。良可伤哉。设有悟 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0456b" n="0456b"/> <lb ed="X" n="0456b01"/><lb ed="R127" n="0199a01"/>理之者。有一知一解。不知是悟中之则。入理之门。便 <lb ed="X" n="0456b02"/><lb ed="R127" n="0199a02"/>谓永出世利。巡山傍<g ref="#CB00589">涧</g>。轻忽上流。致使心漏不尽。理 <lb ed="X" n="0456b03"/><lb ed="R127" n="0199a03"/>地不明。空到老死无成。虚延岁月。且聪明不能敌业。 <lb ed="X" n="0456b04"/><lb ed="R127" n="0199a04"/>漧慧未免苦轮。假使才幷<name role="" type="person">马鸣</name>。解齐龙树。只是一生 <lb ed="X" n="0456b05"/><lb ed="R127" n="0199a05"/>两生。不失人身。根思宿净。闻之即解。如彼生公。何足 <lb ed="X" n="0456b06"/><lb ed="R127" n="0199a06"/>为羡。与道全远。共兄弟论实不论虚。只这口食身衣。 <lb ed="X" n="0456b07"/><lb ed="R127" n="0199a07"/>尽是欺贤罔圣。求得将来。他心慧眼观之。如吃脓血 <lb ed="X" n="0456b08"/><lb ed="R127" n="0199a08"/>一般。总须偿他始得。阿那个有道果。自然招得他信 <lb ed="X" n="0456b09"/><lb ed="R127" n="0199a09"/>施来不受者。学般若菩萨。不得自谩。如冰棱上行。似 <lb ed="X" n="0456b10"/><lb ed="R127" n="0199a10"/>剑刃上走。临终之时。一毫凡圣情量不尽。纤尘思念 <lb ed="X" n="0456b11"/><lb ed="R127" n="0199a11"/>未忘。随念受生。轻重五阴。向驴胎马腹裡托质。泥犁 <lb ed="X" n="0456b12"/><lb ed="R127" n="0199a12"/>镬汤裡煮煠一遍了。从前记持忆想。见解智慧。都卢 <lb ed="X" n="0456b13"/><lb ed="R127" n="0199a13"/>一时失却。依前再为蝼蚁。从头又作蚊<g ref="#CB00044">虻</g>。虽是善因。 <lb ed="X" n="0456b14"/><lb ed="R127" n="0199a14"/>而遭恶果。且图甚么兄弟。只为贪欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456001" n="0456001"/>咸性。二十五有。 <lb ed="X" n="0456b15"/><lb ed="R127" n="0199a15"/>向脚跟下繫著。无成办之期。祖师观此土众生。有大 <lb ed="X" n="0456b16"/><lb ed="R127" n="0199a16"/>乘根性。唯传心印。指示迷情。得之者。即不拣凡之与 <lb ed="X" n="0456b17"/><lb ed="R127" n="0199a17"/>圣。愚之与智。且多虚不如少实。大丈夫儿。如今直下 <lb ed="X" n="0456b18"/><lb ed="R127" n="0199a18"/>便休歇。顿息万缘。越生死流。迥出常格。灵光独照。物 <lb ed="X" n="0456b19"/><lb ed="R127" n="0199b01"/>累不拘。巍巍堂堂。三界独步。何必身长丈六。紫磨金 <lb ed="X" n="0456b20"/><lb ed="R127" n="0199b02"/>辉。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456002" n="0456002"/>顶佩圆光。廣长舌相。若以色见我。是行邪道。设有 <lb ed="X" n="0456b21"/><lb ed="R127" n="0199b03"/>眷属莊严。不求自得。山河大地。不碍眼光。得大总持。 <lb ed="X" n="0456b22"/><lb ed="R127" n="0199b04"/>一闻千悟。都不希求一餐之直。汝等诸人。倘不如是。 <lb ed="X" n="0456b23"/><lb ed="R127" n="0199b05"/>祖师来至此土。非常有损有益。有益者。百千人中。捞 <lb ed="X" n="0456b24"/><lb ed="R127" n="0199b06"/>漉一个半个。堪为法器。有损者。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0456b2401" n="0456b2401"/><anchor xml:id="beg0456b2401" n="0456b2401"/>已<anchor xml:id="end0456b2401"/>明。从他依三 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0456c" n="0456c"/> <lb ed="X" n="0456c01"/><lb ed="R127" n="0199b07"/>乘教法修行。不妨却得四果三贤。有修进之分。所以 <lb ed="X" n="0456c02"/><lb ed="R127" n="0199b08"/>先德云。了即业障本来空。未了还须偿夙债。</p> <lb ed="X" n="0456c03"/><lb ed="R127" n="0199b09"/><p xml:id="pX73p0456c0301">评曰。禅宗之弊。当时早<anchor xml:id="nkr_note_add_0456c0301" n="0456c0301"/><anchor xml:id="beg0456c0301" n="0456c0301"/>已<anchor xml:id="end0456c0301"/>如此。又何怪乎後世。幸 <lb ed="X" n="0456c04"/><lb ed="R127" n="0199b10"/>赖此老。不惜口业。一一数破。使有志之士。尙可以 <lb ed="X" n="0456c05"/><lb ed="R127" n="0199b11"/>明生熟。验得失。酌损益。审进退。不为世波漂荡。而 <lb ed="X" n="0456c06"/><lb ed="R127" n="0199b12"/>丧其法体。则是篇正今日对病之良药也。敬录之 <lb ed="X" n="0456c07"/><lb ed="R127" n="0199b13"/>于此。以为禅学者龟鉴。</p> <lb ed="X" n="0456c08"/><lb ed="R127" n="0199b14"/><p xml:id="pX73p0456c0801">大智度论云。复次一切法性皆空。无所有。汝所嗔因 <lb ed="X" n="0456c09"/><lb ed="R127" n="0199b15"/>缘。亦皆虚诳。无实事故。而受大罪。如山中有一<persName>佛</persName>图。 <lb ed="X" n="0456c10"/><lb ed="R127" n="0199b16"/>彼中有一别房。房中有鬼。来恐恼道人。故诸道人。皆 <lb ed="X" n="0456c11"/><lb ed="R127" n="0199b17"/>捨房而去。有一客僧来。维那处分。令住此房。而语之 <lb ed="X" n="0456c12"/><lb ed="R127" n="0199b18"/>言。此房中。有鬼神。喜恼人。能住中者住。客僧自以持 <lb ed="X" n="0456c13"/><lb ed="R127" n="0200a01"/>戒力多闻故。言小鬼何所能。我能伏之。即入房住。暮 <lb ed="X" n="0456c14"/><lb ed="R127" n="0200a02"/>更有一僧。来求住处。维那亦令在此房住。亦语有鬼 <lb ed="X" n="0456c15"/><lb ed="R127" n="0200a03"/>恼人。其人亦言。小鬼何所能。我当伏之。先入者。闭户 <lb ed="X" n="0456c16"/><lb ed="R127" n="0200a04"/>端坐待鬼。後来者。夜暗打门求入。先入者谓为是鬼。 <lb ed="X" n="0456c17"/><lb ed="R127" n="0200a05"/>不为开户。後来者。极力打门。在内道人。以力拒之。外 <lb ed="X" n="0456c18"/><lb ed="R127" n="0200a06"/>者得勝。排门得入。内者打之。外者亦极力熟打。至明 <lb ed="X" n="0456c19"/><lb ed="R127" n="0200a07"/>旦相见。乃是故旧同学。各相愧谢。众人雲集。笑而怪 <lb ed="X" n="0456c20"/><lb ed="R127" n="0200a08"/>之。众生亦如是。五众无人无我。空取相致鬥诤。若支 <lb ed="X" n="0456c21"/><lb ed="R127" n="0200a09"/>解在地。但有骨肉。无人无我。是故菩萨。语众生言。汝 <lb ed="X" n="0456c22"/><lb ed="R127" n="0200a10"/>莫于根本空中。鬥诤作罪。鬥诤故。人身尙不可得。何 <lb ed="X" n="0456c23"/><lb ed="R127" n="0200a11"/>况値<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0456c24"/><lb ed="R127" n="0200a12"/><p xml:id="pX73p0456c2401">评曰。众生三毒。日用现行。过失甚重。而嗔毒之过 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0457a" n="0457a"/> <lb ed="X" n="0457a01"/><lb ed="R127" n="0200a13"/>失尤重。盖由不达前境本空。乃于自心中。妄兴对 <lb ed="X" n="0457a02"/><lb ed="R127" n="0200a14"/>待。以对待故。鼓忿恨风。吹心识火。自他善根。互相 <lb ed="X" n="0457a03"/><lb ed="R127" n="0200a15"/>焚<g ref="#CB05137">毁</g>。以正眼观之。政如二比丘。闭门推门。极力打 <lb ed="X" n="0457a04"/><lb ed="R127" n="0200a16"/>鬼。修道人。当逆境击心。恚觉勃发时。能入此观。则 <lb ed="X" n="0457a05"/><lb ed="R127" n="0200a17"/>直下释然。冰消瓦解。亦如二比丘。天明相见。自当 <lb ed="X" n="0457a06"/><lb ed="R127" n="0200a18"/>拊掌一笑耳。</p> <lb ed="X" n="0457a07"/><lb ed="R127" n="0200b01"/><p xml:id="pX73p0457a0701">梁<name role="" type="person">善慧大士</name>。四相颂。生曰。识托浮泡起。生从爱欲来。 <lb ed="X" n="0457a08"/><lb ed="R127" n="0200b02"/>昔时曾长大。今日复婴孩。星眼随人转。朱唇向乳开。 <lb ed="X" n="0457a09"/><lb ed="R127" n="0200b03"/>为怜迷觉性。还劫受轮迴。老曰。览镜容颜改。登阶气 <lb ed="X" n="0457a10"/><lb ed="R127" n="0200b04"/>刀衰。咄哉今<anchor xml:id="nkr_note_add_0457a1001" n="0457a1001"/><anchor xml:id="beg0457a1001" n="0457a1001"/>已<anchor xml:id="end0457a1001"/>老。趋拜复还亏。身似临崖树。心如念 <lb ed="X" n="0457a11"/><lb ed="R127" n="0200b05"/>水龟。尙犹耽有漏。不肯学无为。病曰。忽染沉疴疾。因 <lb ed="X" n="0457a12"/><lb ed="R127" n="0200b06"/>成卧病身。妻儿愁不语。朋友厌相亲。楚痛抽千脉。呻 <lb ed="X" n="0457a13"/><lb ed="R127" n="0200b07"/>吟彻四邻。不知前路险。犹向恣贪嗔。死曰。精魄随生 <lb ed="X" n="0457a14"/><lb ed="R127" n="0200b08"/>路。遊魂入死关。只闻千万去。不见一人还。宝马空嘶 <lb ed="X" n="0457a15"/><lb ed="R127" n="0200b09"/>立。庭花永绝攀。早求无上道。应免四方山。</p> <lb ed="X" n="0457a16"/><lb ed="R127" n="0200b10"/><p xml:id="pX73p0457a1601">评曰。生老病死。四件极大事。集在一身。世人梦裡 <lb ed="X" n="0457a17"/><lb ed="R127" n="0200b11"/>贪欢。漠然不顾。可歎也。故傅大士。一一颂出。欲人 <lb ed="X" n="0457a18"/><lb ed="R127" n="0200b12"/>知其苦耳。既知其苦。则知求其所以出苦之法。所 <lb ed="X" n="0457a19"/><lb ed="R127" n="0200b13"/>谓早求无上道。应免四方山是也。只如无上道。毕 <lb ed="X" n="0457a20"/><lb ed="R127" n="0200b14"/>竟如何求。大士又有偈曰。有物先天地。无形本寂 <lb ed="X" n="0457a21"/><lb ed="R127" n="0200b15"/>寥。能为万象主。不逐四时凋。若真知此偈所归。尙 <lb ed="X" n="0457a22"/><lb ed="R127" n="0200b16"/>何四相可言。其或未然。时不待人。切须努力。</p> <lb ed="X" n="0457a23"/><lb ed="R127" n="0200b17"/><p xml:id="pX73p0457a2301">移剌真卿丞相。先是元世主将。西征。有司奏。五台等 <lb ed="X" n="0457a24"/><lb ed="R127" n="0200b18"/>处僧徒。有能咒術武略。及有膂力者。可为部兵扈从 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0457b" n="0457b"/> <lb ed="X" n="0457b01"/><lb ed="R127" n="0201a01"/>西征。公止之曰。释氏之高行者。必守不杀戒。奉慈忍 <lb ed="X" n="0457b02"/><lb ed="R127" n="0201a02"/>行。故有危身不证鹅珠。守死不拔生草者。法王法令。 <lb ed="X" n="0457b03"/><lb ed="R127" n="0201a03"/>拳拳奉持。虽死不犯。用之从兵。岂其宜哉。其不循法 <lb ed="X" n="0457b04"/><lb ed="R127" n="0201a04"/>律者。必无志行。在彼既违<persName>佛</persName>旨。在此岂忠王事。故皆 <lb ed="X" n="0457b05"/><lb ed="R127" n="0201a05"/>不可以从王师也。帝从之。公得法于万松秀禅师。号 <lb ed="X" n="0457b06"/><lb ed="R127" n="0201a06"/>湛然居士云。</p> <lb ed="X" n="0457b07"/><lb ed="R127" n="0201a07"/><p xml:id="pX73p0457b0701">评曰。以僧从征。法灭之相也。湛然奏止之。其护法 <lb ed="X" n="0457b08"/><lb ed="R127" n="0201a08"/>之功。不在禹下。且其所陈论。精确严明。千古犹见 <lb ed="X" n="0457b09"/><lb ed="R127" n="0201a09"/>生气。至于晚近之世。无志行僧。往往有之。<persName>佛</persName>法王 <lb ed="X" n="0457b10"/><lb ed="R127" n="0201a10"/>法。皆成罪人。吾不知其何以自立于天地之间也。 <lb ed="X" n="0457b11"/><lb ed="R127" n="0201a11"/>悲夫。</p> <lb ed="X" n="0457b12"/><lb ed="R127" n="0201a12"/><p xml:id="pX73p0457b1201">大珠和尙。僧问。般若经云。度九类众生。皆入无馀涅 <lb ed="X" n="0457b13"/><lb ed="R127" n="0201a13"/>槃。又云。实无众生。得灭度者。此两段经文。如何通会。 <lb ed="X" n="0457b14"/><lb ed="R127" n="0201a14"/>前後人说。皆云实度众生。而不取众生相。常疑未决。 <lb ed="X" n="0457b15"/><lb ed="R127" n="0201a15"/>请师为说。师曰。九类众生。一心具足。随造随成。是故 <lb ed="X" n="0457b16"/><lb ed="R127" n="0201a16"/>无明为卵生。烦恼包裹为胎生。爱水浸润为湿生。欻 <lb ed="X" n="0457b17"/><lb ed="R127" n="0201a17"/>起烦恼为化生。悟即是<persName>佛</persName>。迷号众生。菩萨只以念念 <lb ed="X" n="0457b18"/><lb ed="R127" n="0201a18"/>心为众生。若了念念心体空。名为度众生也。智者于 <lb ed="X" n="0457b19"/><lb ed="R127" n="0201b01"/>自本际上。度于未形。未形既空。即知实无众生。得灭 <lb ed="X" n="0457b20"/><lb ed="R127" n="0201b02"/>度者。</p> <lb ed="X" n="0457b21"/><lb ed="R127" n="0201b03"/><p xml:id="pX73p0457b2101">评云。花严云。应观法界性。一切唯心造。而大珠亦 <lb ed="X" n="0457b22"/><lb ed="R127" n="0201b04"/>云。九类众生。一心具足。随造随成。楞伽云。从上诸 <lb ed="X" n="0457b23"/><lb ed="R127" n="0201b05"/>圣。转相传受。妄想无性。而大珠亦云。若了念念心 <lb ed="X" n="0457b24"/><lb ed="R127" n="0201b06"/>体空。名为度众生。楞严云。妙性圆明。離诸名相。本 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0457c" n="0457c"/> <lb ed="X" n="0457c01"/><lb ed="R127" n="0201b07"/>来无有世界众生。而大珠亦云。智者于自本际上。 <lb ed="X" n="0457c02"/><lb ed="R127" n="0201b08"/>度于未形。未形既空。即无众生得灭度者。是知<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0457c03"/><lb ed="R127" n="0201b09"/>祖同一道眼。同一舌头。其淸净显露。如月处空。有 <lb ed="X" n="0457c04"/><lb ed="R127" n="0201b10"/>眼皆见。但後辈鲜肯深究力行。遂成纸上陈语。予 <lb ed="X" n="0457c05"/><lb ed="R127" n="0201b11"/>观是篇。实修行者。日用治心之要。故表出之。当有 <lb ed="X" n="0457c06"/><lb ed="R127" n="0201b12"/>赏音者耳。</p> <lb ed="X" n="0457c07"/><lb ed="R127" n="0201b13"/><p xml:id="pX73p0457c0701">菩提达摩。略辩大乘入道四行。法师者。西域南天竺 <lb ed="X" n="0457c08"/><lb ed="R127" n="0201b14"/>国。是大婆罗门国王。第三之子也。神慧疏朗。闻皆晓 <lb ed="X" n="0457c09"/><lb ed="R127" n="0201b15"/>悟。志存摩诃衍道。故捨素从缁。绍隆圣种。冥心虚寂。 <lb ed="X" n="0457c10"/><lb ed="R127" n="0201b16"/>通鉴世事。内外俱明。德超世表。悲悔边隅。正教陵替。 <lb ed="X" n="0457c11"/><lb ed="R127" n="0201b17"/>遂能远涉山海。遊化汉魏。忘心之士。莫不归信。存见 <lb ed="X" n="0457c12"/><lb ed="R127" n="0201b18"/>之流。乃生讥谤。于时唯有道育慧可。此二沙门。年虽 <lb ed="X" n="0457c13"/><lb ed="R127" n="0202a01"/>後生。俊志高远。幸逢法师。事之数载。虔恭咨启。善蒙 <lb ed="X" n="0457c14"/><lb ed="R127" n="0202a02"/>师意。法师感其精诚。诲以真道。令如是安心。如是发 <lb ed="X" n="0457c15"/><lb ed="R127" n="0202a03"/>行。如是顺物。如是方便。此是大乘安心之法。令无错 <lb ed="X" n="0457c16"/><lb ed="R127" n="0202a04"/>谬。如是安心者。壁观。如是发行者。四行。如是顺物者。 <lb ed="X" n="0457c17"/><lb ed="R127" n="0202a05"/>防护讥嫌。如是方便者。遣其不著。此略序所由云尔。 <lb ed="X" n="0457c18"/><lb ed="R127" n="0202a06"/>夫入道多途。要而言之。不出二种。一是理入。二是行 <lb ed="X" n="0457c19"/><lb ed="R127" n="0202a07"/>入。理入者。谓藉教悟宗。深信含生同一真性。但为客 <lb ed="X" n="0457c20"/><lb ed="R127" n="0202a08"/>尘妄想所覆。不能显了。若也捨妄归真。凝住壁观。无 <lb ed="X" n="0457c21"/><lb ed="R127" n="0202a09"/>自无他。凡圣等一。坚住不移。更不随于文教。此即与 <lb ed="X" n="0457c22"/><lb ed="R127" n="0202a10"/>理冥符。无有分别。寂然无为。名之理入。行入者。谓四 <lb ed="X" n="0457c23"/><lb ed="R127" n="0202a11"/>行。其馀诸行。悉入此中。何等四耶。一报冤行。二随缘 <lb ed="X" n="0457c24"/><lb ed="R127" n="0202a12"/>行。三无所求行。四称法之行。云何报冤行。谓修道行 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0458a" n="0458a"/> <lb ed="X" n="0458a01"/><lb ed="R127" n="0202a13"/>人。若受苦时。当自念言。我从往昔无数劫中。弃本从 <lb ed="X" n="0458a02"/><lb ed="R127" n="0202a14"/>末。流浪诸有。多起冤憎。违害无限。今虽无犯。是我宿 <lb ed="X" n="0458a03"/><lb ed="R127" n="0202a15"/>殃。恶业果熟。非天非人。所能见与。甘心忍受。都无冤 <lb ed="X" n="0458a04"/><lb ed="R127" n="0202a16"/>诉。经云。逢苦不忧。何以故。识达故。此心生时。与理相 <lb ed="X" n="0458a05"/><lb ed="R127" n="0202a17"/>应。体冤进道。故说言报冤行。二随缘行者。众生无我。 <lb ed="X" n="0458a06"/><lb ed="R127" n="0202a18"/>幷缘业所转。苦乐齐受。皆从缘生。若得勝报荣誉等 <lb ed="X" n="0458a07"/><lb ed="R127" n="0202b01"/>事。是我过去夙因所感。今方得之。缘尽还无。何喜之 <lb ed="X" n="0458a08"/><lb ed="R127" n="0202b02"/>有。得失从缘。心无增减。喜风不动。宜顺于道。是故说 <lb ed="X" n="0458a09"/><lb ed="R127" n="0202b03"/>言随缘行也。三无所求行者。世人长迷。处处贪著。名 <lb ed="X" n="0458a10"/><lb ed="R127" n="0202b04"/>之为求。智者悟真。理将俗反。安心无为。形随运转。万 <lb ed="X" n="0458a11"/><lb ed="R127" n="0202b05"/>有斯空。无所愿乐。功德黑暗。常相随逐。三界久居。犹 <lb ed="X" n="0458a12"/><lb ed="R127" n="0202b06"/>如火宅。有身皆苦。谁得而安。了达此处。故捨诸有。息 <lb ed="X" n="0458a13"/><lb ed="R127" n="0202b07"/>想无求。经云。有求皆苦。无求乃乐。判知无求。真为道 <lb ed="X" n="0458a14"/><lb ed="R127" n="0202b08"/>行。故言无所求行也。四称法行。性净之理。目之为法。 <lb ed="X" n="0458a15"/><lb ed="R127" n="0202b09"/>此理众相斯空。无染无著。无此无彼。经云。法无众生。 <lb ed="X" n="0458a16"/><lb ed="R127" n="0202b10"/>離众生垢故。法无有我。離我垢故。智者若能信解此 <lb ed="X" n="0458a17"/><lb ed="R127" n="0202b11"/>理。应当称法而行。法体无悭。于身命财。行檀捨施。心 <lb ed="X" n="0458a18"/><lb ed="R127" n="0202b12"/>无吝惜。达解三空。不倚不著。但为去垢。称化众生。而 <lb ed="X" n="0458a19"/><lb ed="R127" n="0202b13"/>不取相。此为自行。复能利他。亦能莊严菩提之道。檀 <lb ed="X" n="0458a20"/><lb ed="R127" n="0202b14"/>施既尔。馀五亦然。为除妄想。修行六度。而无所行。是 <lb ed="X" n="0458a21"/><lb ed="R127" n="0202b15"/>为称法行<note place="inline">弟子昙彬序</note>。</p> <lb ed="X" n="0458a22"/><lb ed="R127" n="0202b16"/><p xml:id="pX73p0458a2201">评曰。达祖单传心印外。复别示此四行。其意盖为 <lb ed="X" n="0458a23"/><lb ed="R127" n="0202b17"/>後来见而不行。与夫说而不通者。作针艾耳。大丈 <lb ed="X" n="0458a24"/><lb ed="R127" n="0202b18"/>夫。当于此决志力行。以期智证。毋徒空腾口说。应 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0458b" n="0458b"/> <lb ed="X" n="0458b01"/><lb ed="R127" n="0203a01"/>祖师之悬谶也。</p> <lb ed="X" n="0458b02"/><lb ed="R127" n="0203a02"/><p xml:id="pX73p0458b0201">六祖大师。四智偈曰。大圆镜智性淸净。平等性智心 <lb ed="X" n="0458b03"/><lb ed="R127" n="0203a03"/>无病。妙观察智见非功。成所作智同圆镜。五八六七 <lb ed="X" n="0458b04"/><lb ed="R127" n="0203a04"/>果因转。但用名言无实性。若于转处不留情。繁兴永 <lb ed="X" n="0458b05"/><lb ed="R127" n="0203a05"/>处那伽定。</p> <lb ed="X" n="0458b06"/><lb ed="R127" n="0203a06"/><p xml:id="pX73p0458b0601">评曰。或问。六祖大师偈。发明转识成智之旨。与教 <lb ed="X" n="0458b07"/><lb ed="R127" n="0203a07"/>乘同异何如。答曰。教中谓。转第八阿赖耶识。为大 <lb ed="X" n="0458b08"/><lb ed="R127" n="0203a08"/>圆镜智。转第七末那识。为平等性智。转第六意识。 <lb ed="X" n="0458b09"/><lb ed="R127" n="0203a09"/>为妙观察智。转前五识。为成所作智。何时转耶。谓 <lb ed="X" n="0458b10"/><lb ed="R127" n="0203a10"/>六七二识初地即转。至七八二地。方永转。以六识 <lb ed="X" n="0458b11"/><lb ed="R127" n="0203a11"/>入生法二空观时。碍第七识二执。不得现起。及第 <lb ed="X" n="0458b12"/><lb ed="R127" n="0203a12"/>六识转智之时。而第七识。亦随转也。故曰六七因 <lb ed="X" n="0458b13"/><lb ed="R127" n="0203a13"/>中转。五八二识至<persName>佛</persName>果位中方转。以前五根。乃第 <lb ed="X" n="0458b14"/><lb ed="R127" n="0203a14"/>八识之相分。八识未转。则前五识亦不得转。若八 <lb ed="X" n="0458b15"/><lb ed="R127" n="0203a15"/>识转。则前五识亦随转也。故曰五八果上圆。此大 <lb ed="X" n="0458b16"/><lb ed="R127" n="0203a16"/>乘权教所说如此。非禅宗圆顿最上乘也。今祖师 <lb ed="X" n="0458b17"/><lb ed="R127" n="0203a17"/>直于众生分上。觌体指出本有四智。谓此性本来 <lb ed="X" n="0458b18"/><lb ed="R127" n="0203a18"/>淸净。一尘叵得。即是大圆镜智。此性本来平等。无 <lb ed="X" n="0458b19"/><lb ed="R127" n="0203b01"/>我法二执之病。即是平等性智。此性本有光明。不 <lb ed="X" n="0458b20"/><lb ed="R127" n="0203b02"/>缘而照。即是妙观察智。若成所作智。则与镜智同。 <lb ed="X" n="0458b21"/><lb ed="R127" n="0203b03"/>但体用之分耳。如此观之。则众生日用现行无明 <lb ed="X" n="0458b22"/><lb ed="R127" n="0203b04"/>全体。即是诸<persName>佛</persName>四智菩提。尙何识之可转。以识本 <lb ed="X" n="0458b23"/><lb ed="R127" n="0203b05"/>空寂。即是智故。圭峰所谓。识如梦幻。但是一心是 <lb ed="X" n="0458b24"/><lb ed="R127" n="0203b06"/>也。若权乘所谓。五八六七果因转之说。但约从因 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0458c" n="0458c"/> <lb ed="X" n="0458c01"/><lb ed="R127" n="0203b07"/>至果。转其假名而<anchor xml:id="nkr_note_add_0458c0101" n="0458c0101"/><anchor xml:id="beg0458c0101" n="0458c0101"/>已<anchor xml:id="end0458c0101"/>。非谓实有识可转而为智也。 <lb ed="X" n="0458c02"/><lb ed="R127" n="0203b08"/>若实有可转。则所谓智者。乃有为菩提。岂当人本 <lb ed="X" n="0458c03"/><lb ed="R127" n="0203b09"/>有无师自然之真智乎。以无识可转。方是真智也。 <lb ed="X" n="0458c04"/><lb ed="R127" n="0203b10"/>盖识智无二。同一性故。如寒则结水而成冰。暖则 <lb ed="X" n="0458c05"/><lb ed="R127" n="0203b11"/>融冰而为水。冰水名异。湿性无殊。故学者修证转 <lb ed="X" n="0458c06"/><lb ed="R127" n="0203b12"/>识成智之处。苟能不留滞著之情。则虽终日转。而 <lb ed="X" n="0458c07"/><lb ed="R127" n="0203b13"/>实无识可转。无智可得。以识既本空。智亦本寂。一 <lb ed="X" n="0458c08"/><lb ed="R127" n="0203b14"/>心湛然。无动转故。行人日用明此。可以坐进斯道。</p> <lb ed="X" n="0458c09"/><lb ed="R127" n="0203b15"/><p xml:id="pX73p0458c0901">僧亡名息心铭曰。法界有如意宝人焉。九缄其身。铭 <lb ed="X" n="0458c10"/><lb ed="R127" n="0203b16"/>其膺曰。古之摄心人也。戒之哉。戒之哉。无多虑。无多 <lb ed="X" n="0458c11"/><lb ed="R127" n="0203b17"/>知。多知多事。不如息意。多虑多失。不如守一。虑多志 <lb ed="X" n="0458c12"/><lb ed="R127" n="0203b18"/>散。知多心乱。心乱生恼。志散妨道。勿谓何伤。其苦攸 <lb ed="X" n="0458c13"/><lb ed="R127" n="0204a01"/>长。勿言何畏。其祸鼎沸。滴水不停。四海将盈。纤尘不 <lb ed="X" n="0458c14"/><lb ed="R127" n="0204a02"/>拂。五嶽将成。防末在本。虽小不轻。关尔七窍。闭尔六 <lb ed="X" n="0458c15"/><lb ed="R127" n="0204a03"/>情。莫见于色。莫听于声。闻声者聋。见色者盲。一文一 <lb ed="X" n="0458c16"/><lb ed="R127" n="0204a04"/>艺。空中小蚋。一技一能。日下孤灯。英贤才艺。是为愚 <lb ed="X" n="0458c17"/><lb ed="R127" n="0204a05"/>蔽。捨弃淳朴。沉溺婬丽。识马易奔。心猿难制。神既劳 <lb ed="X" n="0458c18"/><lb ed="R127" n="0204a06"/>役。形必损毙。邪行终迷。修途永泥。莫贵才能。日益昏 <lb ed="X" n="0458c19"/><lb ed="R127" n="0204a07"/>瞢。夸拙羡巧。其德不弘。名厚行薄。其高速崩。内怀憍 <lb ed="X" n="0458c20"/><lb ed="R127" n="0204a08"/>伐。外致怨憎。或谈于口。或书于手。邀人令誉。亦孔之 <lb ed="X" n="0458c21"/><lb ed="R127" n="0204a09"/>醜。凡谓之吉。圣谓之咎。赏玩暂时。悲哀长久。畏影畏 <lb ed="X" n="0458c22"/><lb ed="R127" n="0204a10"/>迹。逾远逾极。端坐树阴。迹灭影沉。厌生患老。随思随 <lb ed="X" n="0458c23"/><lb ed="R127" n="0204a11"/>造。心想若灭。生死长绝。不死不生。无相无名。一道虚 <lb ed="X" n="0458c24"/><lb ed="R127" n="0204a12"/>寂。万物齐平。何贵何贱。何辱何荣。何勝何劣。何重何 <pb ed="X" xml:id="X73.1455.0459a" n="0459a"/> <lb ed="X" n="0459a01"/><lb ed="R127" n="0204a13"/>轻。澄天愧净。皎日惭明。安夫岱岭。固彼金城。敬贻贤 <lb ed="X" n="0459a02"/><lb ed="R127" n="0204a14"/>哲。斯道利贞。黄山谷书其後曰。梁左補缺宗殆。以文 <lb ed="X" n="0459a03"/><lb ed="R127" n="0204a15"/>学行義知名。梁之亡也。殆弃其官族出家。号无名。後 <lb ed="X" n="0459a04"/><lb ed="R127" n="0204a16"/>周欲夺其志。命大臣以美官诱之。无名自陈宗国顚 <lb ed="X" n="0459a05"/><lb ed="R127" n="0204a17"/>覆。返俗有七不可。誓言哀切。遂不夺之。又赋五苦诗。 <lb ed="X" n="0459a06"/><lb ed="R127" n="0204a18"/>诗意高洁。时多传写。观息心铭。似其晚年所作。亦似 <lb ed="X" n="0459a07"/><lb ed="R127" n="0204b01"/>悔其少日。刻意于文章耶。因僧知海请书此篇。以刻 <lb ed="X" n="0459a08"/><lb ed="R127" n="0204b02"/>石。为丛林杂学者之戒。故为书之。</p> <lb ed="X" n="0459a09"/><lb ed="R127" n="0204b03"/><p xml:id="pX73p0459a0901">评曰。息心铭。文体立意。一仿金人铭。其旨盖欲学 <lb ed="X" n="0459a10"/><lb ed="R127" n="0204b04"/>者。歇镜中之狂心。息歧路之杂艺。庶幾悟头。而获 <lb ed="X" n="0459a11"/><lb ed="R127" n="0204b05"/>羊耳。予滋爱之。但不敢必谁所作。题云僧亡名。意 <lb ed="X" n="0459a12"/><lb ed="R127" n="0204b06"/>谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0459a1201" n="0459a1201"/><anchor xml:id="beg0459a1201" n="0459a1201"/>已<anchor xml:id="end0459a1201"/>亡其名。後读黄山谷太史文集。始知非亡名。 <lb ed="X" n="0459a13"/><lb ed="R127" n="0204b07"/>乃名亡名也。今幷以其说载之于此。使览者知所 <lb ed="X" n="0459a14"/><lb ed="R127" n="0204b08"/>自云尔。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0444c0701" to="#end0444c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0444c1901" to="#end0444c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0445a1401" to="#end0445a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0445a2401" to="#end0445a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0445b1601" to="#end0445b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">办</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0445b2401" to="#end0445b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0445c0201" to="#end0445c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0447a0301" to="#end0447a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0447a2401" to="#end0447a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0447c1701" to="#end0447c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0447c2101" to="#end0447c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0447c2201" to="#end0447c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448b0101" to="#end0448b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448b1301" to="#end0448b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448c1601" to="#end0448c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448c2001" to="#end0448c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">祛</lem><rdg wit="#wit.orig">祛</rdg></app> <app from="#beg0449a1201" to="#end0449a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0449a1701" to="#end0449a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0449a1702" to="#end0449a1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0449a2201" to="#end0449a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0449b1301" to="#end0449b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0449b2201" to="#end0449b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0449c1301" to="#end0449c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0449c1501" to="#end0449c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450b0101" to="#end0450b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450b0801" to="#end0450b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450c2001" to="#end0450c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0451a1401" to="#end0451a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0451a1402" to="#end0451a1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0451b0601" to="#end0451b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0451b0801" to="#end0451b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0451b1201" to="#end0451b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0451c0801" to="#end0451c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0451c1001" to="#end0451c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0451c1901" to="#end0451c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0451c1902" to="#end0451c1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0452a0101" to="#end0452a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0452a0102" to="#end0452a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0452a0601" to="#end0452a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0452a1601" to="#end0452a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0453b0901" to="#end0453b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0453b1201" to="#end0453b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0453c0801" to="#end0453c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0454b0301" to="#end0454b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0371b1201" to="#end0371b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">阃</lem><rdg wit="#wit.orig">壶</rdg></app> <app from="#beg0454c0201" to="#end0454c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0454c0401" to="#end0454c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0454c0601" to="#end0454c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0454c1701" to="#end0454c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0454c1702" to="#end0454c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0455a0301" to="#end0455a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0455a0701" to="#end0455a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0455a2101" to="#end0455a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0455b0201" to="#end0455b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0456b2401" to="#end0456b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0456c0301" to="#end0456c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0457a1001" to="#end0457a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0458c0101" to="#end0458c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0459a1201" to="#end0459a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0445001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445001">超或逍乎</note> <note n="0449001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449001">秦疑泰</note> <note n="0449002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449002">施疑放</note> <note n="0450001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450001">间或作事</note> <note n="0450002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450002">标当作栗</note> <note n="0452001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452001">孰疑敦</note> <note n="0456001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456001">咸疑成</note> <note n="0456002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456002">顶疑项</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0444c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0444c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0444c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0444c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0445a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445a1401">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0445a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0445b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445b1601">办【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0445b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0445c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0447a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0447a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447a2401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0447c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0447c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0447c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448c2001">祛【CB】，祛【卍续】</note> <note n="0449a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0449a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0449a1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449a1702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0449a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449a2201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0449b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0449b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0449c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0449c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0450b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0450b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0450c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0451a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0451a1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451a1402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0451b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0451b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0451b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451b1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0451c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0451c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0451c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0451c1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451c1902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0452a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0452a0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452a0102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0452a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0452a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0453b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0453b0901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0453b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0453b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0453c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0453c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0454b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0454b0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0371b1201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X73.0454c01.18" target="#nkr_note_add_0371b1201">阃【CB】，壶【卍续】</note> <note n="0454c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0454c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0454c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0454c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0454c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0454c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0454c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0454c1701">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0454c1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0454c1702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0455a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0455a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0455a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0455a0701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0455a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0455a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0455b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0455b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0456b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0456b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0456c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0456c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0457a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0457a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0458c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0458c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0459a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0459a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>